Elena uniosła kieliszek szampana, uśmiechając się do przyjaciółki Olgi. Urodziny udały się — w kawiarni zebrało się około dwudziestu osób, śmiech nie cichł, a ona po raz pierwszy od miesięcy poczuła się po prostu kobietą, a nie tylko matką rocznej Julii.
— Za twoje szczęście! — powiedziała, gdy telefon nagle zadzwonił.
— Elena, gdzie ty jesteś?! — głos Michała był wyraźnie zirytowany. — Córka krzyczy już półtorej godziny!
— Michał, przecież ostrzegałam, że się spóźnię. Olga obchodzi urodziny raz w roku. Umawiałyśmy się…
— Obiecałaś wrócić za dwie godziny! Minęły już trzy!
Elena odsunęła się od stołu, żeby nie przeszkadzać innym.
— Spróbuj dać jej butelkę z wodą. Może po prostu jest jej gorąco.
— Próbowałem wszystkiego! Julka jest chora, potrzebuje matki!
— Misha, uspokój się. Sprawdź pieluszkę, może ją obtarła. Będę za godzinę.
— Nie! Przyjedź natychmiast! — Michał prawie krzyczał. — Czy ty masz gdzieś własną córkę?
— Dobrze, przyjadę dziesięć minut wcześniej.
— Elena, ty… — sygnały. Rozłączył się.
Elena wróciła do stołu, ale nastrój był zepsuty. Przyjaciółki otoczyły ją troską.
— Co się stało? — zapytała Olga z troską.
— Julia płacze, a Miszka nie może jej uspokoić. Mówi, że jest chora.
— Boże, przecież to facet! — wtrąciła się Tatiana. — Mój Igor też panikował na początku. Myślał, że dziecko złamie się przy każdym dotyku.
— A mój mąż wciąż nie potrafi zrozumieć, dlaczego córka płacze — zaśmiała się Marina. — Dzwoni do mnie z byle powodu.
— Dziewczyny, może jednak powinnam pojechać? — zawahała się Elena.
— Pierwszy raz od trzech miesięcy wyszłaś z domu! — powiedziała stanowczo Olga. — Godzina poczeka. Niech się nauczy być ojcem.
Elena próbowała włączyć się do rozmowy, gdy do kawiarni wtargnął Michał z jęczącą Julią na rękach.
— Oto ona! — zaryczał na cały lokal. — Matka roku! Podczas gdy córka umiera, ona się tu bawi!
Wszystkie rozmowy ucichły. Goście się odwracali, a Elena zarumieniła się.
— Misha, co ty robisz? — powiedziała cicho.
— Robię to, co powinienem był zrobić godzinę temu! — Michał teatralnie kołysał jęczące dziecko. — Przyniosłem umierającą córkę nieodpowiedzialnej matce!
— Przestań robić cyrk — wstała Olga. — To nie na miejscu, a przypomnę ci, że córka też jest twoja.
— A nie wtrącaj się! — odparł. — To ty ją oderwałaś od Julki. Patrz — i wskazał palcem na mokre oczy dziewczynki.
— Młody człowieku, ciszej — odezwał się siwowłosy mężczyzna przy sąsiednim stoliku. — Tu ludzie jedzą kolację.
— To nie twoja sprawa! — wrzasnął Michał. — To moja żona zostawiła chore dziecko!
— Misha, proszę — Elena wstała i wzięła córkę. Julia praktycznie od razu uspokoiła się w jej ramionach.
— Olya, wybacz — zwróciła się do przyjaciółki. — Muszę iść.
— Oczywiście, że musisz! — złośliwie uśmiechnął się Michał. — W końcu przypomniałaś sobie o obowiązkach matki!
— Nie przepraszaj — Olga przytuliła przyjaciółkę. — To nie twoja wina.
— Idź do diabła! — nie wytrzymała Tatiana. — Normalni mężczyźni tak się nie zachowują!
Michał chciał coś odpowiedzieć, ale administrator kawiarni zdecydowanie podszedł do ich stolika.
— Przepraszam, ale muszę poprosić was o opuszczenie lokalu. Przeszkadzacie innym gościom.
W domu Elena zdjęła córce sweterek i zauważyła wewnątrz kołnierzyka metkę, która zostawiła czerwony ślad na delikatnej skórze.
— To cała choroba — pokazała mężowi. — Metka obtarła ją.
— Skąd miałem wiedzieć? — wzruszył ramionami mąż, rozsiadając się na kanapie.
— Jak skąd? Rozbierz i sprawdź!
— Słuchaj, nie zapisywałem się na rolę niani. To sprawy kobiece.
Elena obróciła się do niego.
— Co ty właśnie powiedziałeś?
— To, co powiedziałem. Pracuję, utrzymuję rodzinę. A dzieci — to twoja strefa odpowiedzialności.
— Misha, upokorzyłeś mnie przy wszystkich przez metkę!
— Za to teraz wiesz, że miejsce matki jest w domu, a nie w kawiarni z przyjaciółkami.
— Naprawdę? — nie mogła uwierzyć Elena. — Misha, pracuję zdalnie, prowadzę trzy projekty naraz, opiekuję się dzieckiem, gotuję, sprzątam… Kiedy mam odpocząć?
— Odpoczywać? — zachichotał Michał. — Siedzenie w domu z dzieckiem to jest odpoczynek. Spróbujbyś w biurze harować dziesięć godzin!…
— A spróbowałbyś nie spać w nocy przy krzyczącym dziecku! — wybuchła Elena.
— Daj spokój, co w tym trudnego? Nakarmić, zmienić pieluchę…
— Dokładnie! Co w tym trudnego? A jednak nie potrafiłeś nawet znaleźć metki!
Michał wziął klucze od samochodu.
— Koniec, mam dość. Jadę do Siergieja, odpocznę od rodzinnego szczęścia.
— Idź — cicho powiedziała żona. — Jak zwykle.
Elena patrzyła na zamknięte drzwi, trzymając na rękach spokojną córkę. Szybko spakowała rzeczy dziecięce do torby, ubrała Julię i wyszła z mieszkania.
Po pół godzinie stała przy drzwiach teściowej z walizką i wózkiem.
— Elena? — zdziwiła się Anna Pietrowna. — Co się stało?
— Odchodzę od Michała. Mogę zostać u pani na kilka dni?
— Oczywiście, wejdź. Opowiedz, co ten dureń narobił.
— Anna Pietrowna, zrobił mi scenę w kawiarni przy wszystkich — Elena usiadła na kanapie, kołysząc Julię. — Krzyczał, że jestem okropną matką, że córka umiera… A okazało się, że po prostu metka w ubraniu obtarła skórę. Nawet nie próbował się zorientować.
— Boże, co za hańba — pokręciła głową teściowa. — A potem co się stało?
— Potem powiedział, że dzieci to wyłącznie sprawa kobiet. Że on nie jest nianią.
— Rozumiem — sucho odezwała się Anna Pietrowna. — Czyli Julia nie jest jego córką, tak?
— Dokładnie. I wiesz, co najbardziej wkurza? On uważa, że siedzenie w domu z dzieckiem to odpoczynek!
— Głupia ja — westchnęła teściowa. — Rozpieszczałam chłopaka. Myślałam, że jak się ożeni, to się opamięta. A on stał się jeszcze gorszy.
Nazajutrz Michał przyszedł do matki w złym humorze.
— Mamo, gdzie żona? Powinna wrócić do domu!
— Nigdzie nie pójdzie — spokojnie odpowiedziała Anna Pietrowna. — Ale ty wyjaśnij, po co zrobiłeś cyrk w kawiarni?
— Jaki cyrk? Chroniłem interesy córki!
— Przez metkę w ubraniu? — chłodno dopytała matka. — Elena wszystko opowiedziała.
— Mamo, nie słuchaj jej! Przesadza! — Michał nerwowo chodził po pokoju. — Wyrzuć ją stąd, niech wraca do domu!
— Michał, usiądź — surowo powiedziała Anna Pietrowna. — Porozmawiamy jak należy.
— O czym rozmawiać? Żona powinna być w domu!
— Elena ma więcej prawa mieszkać w tym mieszkaniu jako matka mojej wnuczki. A ty… zawiodłeś mnie.
— Mamo, przecież zarabiam pieniądze!
— I Elena pracuje. W domu, online, ale pracuje. Do tego wychowuje dziecko, prowadzi cały dom. A ty co robisz?
— Utrzymuję rodzinę!
— Utrzymywałbyś w ciszy. Pamiętasz, jak ciężko było mi wychowywać ciebie samego po śmierci ojca? Myślałeś, że zrozumiesz, co to odpowiedzialność.
— Co porównujesz? Praca jest trudna, stresująca…
— A jej prosta, tak? — sarkastycznie zauważyła matka. — Michał, kiedy ostatnio wstałeś do dziecka w nocy?
— Po co mam wstawać? Ona ma mleko!
— A kiedy ostatnio bawiłeś się z córką? Spacerowałeś z nią? Kąpałeś?
Michał zamilkł, rozumiejąc, że nie ma odpowiedzi.
— Mamo, męczę się w pracy…
— I ona się męczy! Ale nie robi histerii w miejscach publicznych!
Michał złowrogo błysnął oczami.
— Dobrze! Znajdę inną kobietę, ożenię się z nią! A ta niech siedzi z dzieckiem sama!
— Spróbuj — niewzruszenie odpowiedziała matka. — Tylko najpierw płac alimenty regularnie. Bo będę obserwować.
— Mamo, czyja jesteś matka? Moja czy jej?
— Jestem matką dorosłego mężczyzny, który powinien odpowiadać za swoje czyny. A na razie widzę tylko infantylnego egoistę.
Po miesiącu rozwód został sfinalizowany. Michał triumfował — wreszcie wolność! Nawet przyprowadził do mieszkania nową znajomą, Swietłanę, blondynkę z sąsiedniego działu.
— Misha, masz takie piękne mieszkanie! — zachwycała się, oglądając wnętrze.
— To nic — wyniośle uśmiechnął się Michał. — Wkrótce zrobię remont, kupię nowe meble. Teraz, kiedy pozbyłem się rodzinnego balastu, mogę żyć dla siebie.
— A co z byłą żoną? — zapytała Swietłana.
— Co z nią? Mieszka u mojej matki z dzieckiem. Niech siedzi, wychowuje.
— A alimenty?
— Jakie alimenty? — machnął ręką Michał. — Moja matka jest zamożna, nie zginą.
Siedzieli właśnie w kuchni, gdy drzwi otworzyły się kluczem. Weszła Anna Pietrowna, a za nią Elena z Julią.
— Po co ją przyprowadziłaś? — zapytał przestraszony Michał, widząc byłą żonę z córką na rękach.
— Przywracam prawowitych właścicieli — oznajmiła Anna Pietrowna. — Mieszkanie należy teraz mojej wnuczce Julii. A wy, proszę bardzo, jesteście wolni.
— Mamo, co ty robisz? — krzyknął Michał.
— To, co powinnaś zrobić wcześniej. Pakuj rzeczy, pojedziesz do mnie.
— Misha, co się dzieje? — zdezorientowana zapytała Swietłana.
— Nic szczególnego — chłodno odpowiedziała Anna Pietrowna. — Po prostu mój syn zapomniał wspomnieć, że mieszkanie zostało przepisane na wnuczkę pół roku temu. Przewidziałam taki obrót spraw.
— Mamo, nie możesz tak postąpić! — błagał Michał.
— Mogę. I tak zrobię. Elena, rozgość się.
Swietłana chwyciła torebkę i wybiegła, nie żegnając się.
— Swietka, poczekaj! — krzyknął Michał za nią, ale drzwi już się zatrzasnęły.
Minęły dwa lata. Michał zrozumiał, że przyjaciele go unikają — mieli dość ciągłych skarg. Matka rozmawiała z nim chłodno, a mieszkać w jej mieszkaniu z nową kobietą zabroniła stanowczo.
W końcu wybrał numer Eleny.
— Lenoczka, porozmawiajmy. Może wrócimy?
— Nie ma dokąd wracać, Misha. Ja już jestem w domu.
— Ale przecież jesteśmy rodziną! Julii potrzebny jest ojciec!
— Być ojcem można nawet po rozwodzie. Nikt nie zabrania ci widywać się z córką.
— Posłuchaj, a może pomogę z remontem pokoju dziecięcego?
— Dziękuję, już zrobione. Pomógł Wiktor.
— Co? Jaki Wiktor? — zdenerwował się Michał.
— Kolega z pracy. Bardzo dobry człowiek. A tak przy okazji, zaprosił mnie jutro do kawiarni.
— Pójdziesz?
— Chyba tak. Czas zacząć życie bez ciebie.
— A kim on w ogóle jest? Jakimś przypadkowym facetem!
— Nieprzypadkowym. Pomaga mi od trzech miesięcy. Bawi się z Julią, chodzi po zakupy, kiedy byłam chora.
— A daje ci też pieniądze? — jadowicie zapytał Michał.
— Nie, Misha. Po prostu pomaga, bo chce. Bez histerii i wyrzutów.
Michał siedział w pokoju matki, wlepiając wzrok w sufit. Wszystko zawaliło się przez głupią metkę w ubraniu dziecięcym. Nie, nie przez metkę — przez jego niezdolność, by po prostu zdjąć dziecku ubranie i zobaczyć, co mu przeszkadza.
Zadzwonił telefon. Elena.
— Misha, myślałam, czy powinienem ci powiedzieć, ale chyba powinieneś wiedzieć. Wiktor się oświadczył.
— Jak?! — krzyknął Michał. — I co odpowiedziałaś?
— Zastanowię się. Ale wiesz… nie robi mi scen przy ludziach. I z Julią spędza czas z przyjemnością. Jeszcze nie podjęłam decyzji, ale…
— Lenoczka, poczekaj… Nie możesz poważnie! Przeżyliśmy razem pięć lat!
— I co z tego? Te pięć lat daje ci prawo krzyczeć na mnie przy ludziach?
— Nie chciałem! Po prostu czasem wkurzasz swoją poprawnością!
— Widzisz? Nawet teraz nie potrafisz normalnie rozmawiać.
— Lena, spróbujmy jeszcze raz!
— Nie, Misha. Wiktor pokazał mi, jak mężczyzna może traktować kobietę. Czyta Julii bajki na dobranoc, nie uważa tego za poniżenie.
— Ja też mogę czytać te głupie bajki!
— Nie głupie, lecz ważne dla córki. Ale ty tego nie rozumiesz.
— Rozumiem! Po prostu jestem zmęczony pracą dla was!
— Właśnie. „Dla nas”. A Wiktor mówi „dla nas”. Widzisz różnicę?
— Lenoczka, poczekaj…
— Decyzja podjęta. Przykro mi, ale ta rodzina, którą próbowaliśmy budować, skończyła się tamtego dnia w kawiarni. Na zawsze.
Sygnały. Michał powoli odłożył słuchawkę i zrozumiał: dostał dokładnie to, czego chciał — całkowitą wolność od obowiązków rodzinnych. Tylko że wcale go to nie cieszyło.
Za ścianą rozległ się głos matki, rozmawiającej przez telefon:
— Oczywiście, Lenoczka, będę na twoim ślubie. To twój wybór, a wnuczka…
Michał wpadł do pokoju.
— Mamo! Co ty robisz?
— Rozmawiam z Eleną. Zaprosiła mnie na ślub.
— Nie możesz tam iść! Jestem twoim synem!
— I co z tego? Czy to daje ci prawo psuć życie dobrej dziewczynie?
— Dobrej? Przecież mnie zostawiła!
— Dobrze zrobiła. Na twoim miejscu zrobiłabym to o wiele wcześniej.
— Dzięki za wsparcie, matko!
— Wsparcie to coś, na co zasługujesz. A ty zasługujesz tylko na prawdę.
— Jaką prawdę?
— Że jesteś egoistą, Misha. Myślisz tylko o sobie.
— Pracowałem! Przynosiłem pieniądze do domu!
— I uważałeś, że to wystarczy. A żona miała milczeć i znosić twoje wybryki.
— Jakie wybryki? Nie piłem, nie imprezowałem!
— Ale ciągle krzyczałeś. Upokarzałeś. Wstydziłeś się własnej córki.
— Nie wstydziłem się! Po prostu nie wiedziałem, co z nią robić!
— Trzeba było kochać, Misha. Po prostu kochać.
Tydzień później Michał spotkał Elenę przy przedszkolu. Odbierała Julię, obok stał wysoki mężczyzna w okularach.
— Lena!
Kobieta odwróciła się. Jej twarz nabrała ostrożnego wyrazu.
— Cześć, Misha.
— To on? — kiwnął głową Michał w stronę mężczyzny.
— Wiktor, poznaj — powiedziała Elena. — To Michał, ojciec Julii.
Wiktor wyciągnął rękę:
— Miło mi.
— Tak, miło mi bardzo — mruknął Michał, nie podając ręki.
— Misha, nie zaczynaj — ostrzegła Elena.
— Co nie zaczynać? To moja córka!
— Nikt nie kwestionuje. Możesz się z nią widywać, ale w weekendy.
— Pod jego opieką, tak?
— Nie, oczywiście. Ale jeśli chcesz ją zabrać na weekend, uprzedzaj wcześniej.
— Aha! Teraz muszę prosić o pozwolenie?
— Nie tylko musisz, ale jesteś zobowiązany. Ja jestem jej opiekunką, a ty po prostu ojcem… biologicznym.
— Tato! — krzyknęła Julia, wybiegając z przedszkola.
Dziewczynka rzuciła się do ojca. Michał podniósł ją na ręce.
— Cześć, malutka. Tęskniłem za tobą.
— Ja też za tobą! A wujek Witia powiedział, że pojedziemy do zoo!
— Wujek Witia? — Michał skrzywił się na te słowa.
— Tak! Jest bardzo miły. Kupuje lody i czyta książki!
— Rozumiem. Kupił córce lody. Jak śmiesz! Wtrącasz się w moje życie!
— Nie w twoje, lecz w ich. Ty wyszedłeś z ich życia sam — wyjaśnił Wiktor.
— Nie wyszedłem! Wyrzucili mnie!
— Julia, chodźmy — wtrąciła się Elena. — Czas wracać do domu.
— Lena, poczekaj! — krzyknął Michał. — Nie odchodź!
— Po co mam zostawać? Żebyś znów zrobił scenę?
— Nie robię scen!
— Robisz, tato — cicho powiedziała Julia. — Zawsze krzyczysz na mamę.
Michał zamarł. Słowa trzyletniej córki były straszniejsze niż jakiekolwiek wyrzuty.
— Julcia, ja…
— Boję się, kiedy krzyczysz.
— Koniec, wystarczy — powiedziała Elena. — Julcia, chodźmy.
Odeszły. Michał został sam przy przedszkolu, uświadamiając sobie, że stracił nie tylko żonę, ale być może nawet córkę. I winić za to może tylko siebie.
