„Kiedy teściowa postanowiła rządzić w moim mieszkaniu, a nawet w mojej ciąży, ale wyrzuciłam ją za drzwi”
Lena stała przy oknie i patrzyła na podwórko, gdzie dzieci bawiły się w piaskownicy. Trzy miesiące temu marzyła o takim spokoju — o chwili, gdy wreszcie wprowadzi się do swojego mieszkania po wieloletnim remoncie.
To zrujnowane lokum w starym domu rodzice kupili jej jeszcze na studiach. Wtedy wydawało się prezentem na osiemnaste urodziny, teraz zaś stało się jedynym ratunkiem przed wynajmem i ciągłymi przeprowadzkami.
— Lenoczka — zawołał Andrzej z korytarza — mama chce z tobą porozmawiać.
Lena przymknęła oczy. Teściowa. Galina Pietrowna. Kobieta, która potrafiła każde spotkanie zamienić w przesłuchanie, a każdą prośbę — w rozkaz.
— Znowu co? — spytała zmęczonym głosem, odwracając się do męża.
Andrzej wyglądał na winnego. Ten wyraz coraz częściej gościł na jego twarzy od czasu, gdy się pobrali. Zwłaszcza, gdy chodziło o jego matkę.
— Chce się do nas wprowadzić — wyrzucił szybko, jakby bał się, że nie zdąży dokończyć.
Lena poczuła, jak wszystko w środku się kurczy. Już widziała Galinę Pietrownę w ich dwupokojowym mieszkaniu, jak przechadza się po pokojach, krytycznie lustrując każdy kąt.
— Andrzej, przecież już o tym rozmawialiśmy. Nie.
— Lenka, poczekaj. Chociaż wysłuchaj. Mówi, że nie poradzimy sobie z gospodarstwem. Że młodzi teraz nic nie potrafią, a ona nas nauczy, jak żyć porządnie.
— Nauczy nas żyć porządnie? — głos Leny podniósł się. — W moim mieszkaniu?
— No chyba nie w moim — próbował zażartować Andrzej, ale gdy zobaczył twarz żony, natychmiast spoważniał. — Lena, proszę. To tylko na chwilę. Odpuści, jeśli się zgodzimy. Wiesz, jaka jest uparta.
Lena wiedziała. Galina Pietrowna należała do kobiet, które osiągały swoje za wszelką cenę. Potrafiła dzwonić dziesięć razy dziennie, pojawiać się bez zapowiedzi, robić awantury na cały blok. Lena miała już dość tej walki.
— Dobrze — powiedziała w końcu. — Ale na miesiąc. Maksymalnie.
Andrzej z ulgą odetchnął i objął żonę.
— Dziękuję, kochanie. Wiedziałem, że mnie zrozumiesz.
Lena nie czuła zrozumienia. Czuła własną porażkę.
Galina Pietrowna wjechała do mieszkania jak generał zajmujący zdobyty teren. Najpierw obeszła pokoje, kręcąc głową i cmokając z dezaprobatą.
— Co to ma być — mamrotała, zaglądając do szaf. — Rzeczy porozkładane byle jak, żadnego porządku. A w kuchni co się dzieje? Garnki brudne, talerze nie na swoim miejscu.
Lena zacisnęła zęby. Garnki były czyste, a talerze stały w suszarce dokładnie tam, gdzie powinny.
— Mamo, wszystko jest w porządku — próbował wtrącić się Andrzej.
— Jaki porządek, synku? Popatrz na tę lodówkę. Produkty rzucone byle jak, terminów ważności nikt nie sprawdza. Dobrze, że przyjechałam. Nauczę was żyć.
Galina Pietrowna rozlokowała się w salonie, rozkładając swoje rzeczy tak, jakby zamierzała zostać na długo. Lena zauważyła, że walizka była zdecydowanie spakowana na dłużej niż miesiąc.
— Galino Pietrowno — zaczęła ostrożnie — może omówimy, jak najlepiej zorganizować obowiązki? Ja mam swoje przyzwyczajenia.
Teściowa spojrzała na nią ze zdziwieniem.
— Ty masz przyzwyczajenia? Dziewczyno, ty się jeszcze niczego nie nauczyłaś. Ja w twoim wieku wychowywałam już troje dzieci i prowadziłam dom w idealnym porządku. A ty nawet porządnego bulionu ugotować nie potrafisz.
Lena poczuła, jak policzki jej płoną. Świetnie gotowała, Andrzej zawsze chwalił jej potrawy. Do czasu, aż pojawiła się matka.
— Mamo — ponownie spróbował Andrzej — Lena dobrze gotuje.
— Dobrze dla was, młodych — machnęła ręką Galina Pietrowna. — A ja jestem przyzwyczajona do prawdziwego jedzenia. Dobrze, nauczę. Najważniejsze, żebyś chciała się uczyć.
Lena zrozumiała, że ochoty na naukę nie ma wcale. Za to pojawiła się paląca potrzeba, by ten miesiąc minął jak najszybciej.
Dni zamieniły się w koszmar. Galina Pietrowna wstawała o szóstej rano i od razu zaczynała zaprowadzać porządek. Jej wyobrażenia o porządku zupełnie różniły się od tych Leny. Naczynia musiały stać dokładnie w wyznaczonych miejscach, ręczniki wisieć pod określonym kątem, a w lodówce produkty były ustawione według skomplikowanego systemu, który, jak się zdawało, rozumiała tylko ona sama.
— Lena — mówiła, wchodząc do sypialni bez pukania — wstawaj. Już siódma, a ty wciąż śpisz. Dom sam się nie posprząta.
Lena pracowała do dziewiątej wieczorem i rano chciała pospać choćby do ósmej. Ale teściowa uznawała to za niedopuszczalne.
— W naszej rodzinie kobiety zawsze wstawały wcześnie — wyjaśniała. — Dom musi być gotowy, gdy mężczyzna się budzi.
Andrzej milczał. Wychodził do pracy wcześniej niż reszta i wracał, gdy główne bitwy były już zakończone. Lena próbowała z nim rozmawiać, ale on tylko rozkładał ręce.
— Lenka, wytrzymaj. Wkrótce wyjedzie.
Ale Galina Pietrowna wcale nie zamierzała wyjeżdżać. Wręcz przeciwnie, coraz bardziej czuła się gospodynią domu. Przestawiała meble, zmieniała układ rzeczy, krytykowała każdą potrawę, którą przygotowywała Lena.
— Znowu nie dodałaś soli — mówiła, próbując zupę. — Przecież wczoraj ci pokazywałam. Trzeba uważniej słuchać.
— Dodałam sól dokładnie tak, jak zawsze — odpowiadała cicho Lena.
— Nie dodałaś — ucięła teściowa. — Dobrze, że przyjechałam. Andrzej, powiedz żonie, że trzeba bardziej uważać na rady starszych.
Andrzej kiwał głową i milczał.
Minął miesiąc. Potem minął drugi. Galina Pietrowna nie tylko nie zamierzała się wyprowadzać, ale coraz bardziej umacniała się w roli głowy rodziny. Decydowała, co kupić w sklepie, jak wydawać pieniądze, jakie programy oglądać w telewizji.
— Lena — mówiła, przechwytując pilota — te wasze seriale to kompletna bzdura. Lepiej obejrzymy wiadomości. Trzeba wiedzieć, co dzieje się w kraju.
Lena czuła, jak jej własne życie wymyka się spod kontroli. Nie mogła odpocząć we własnym mieszkaniu, nie mogła normalnie porozmawiać z mężem, nie mogła nawet wybrać, co zjeść na śniadanie.
— Andrzej — powiedziała któregoś wieczoru, gdy teściowa wyszła do sklepu — tak dłużej być nie może. Ona musi wyjechać.
— Lenka, poczekaj. Przecież nam pomaga. W domu jest porządek, gotuje…
— Gotuje tylko to, co jej smakuje. Porządek jest tylko według jej standardów. A ja czuję się obca we własnym mieszkaniu.
Andrzej westchnął.
— Porozmawiam z nią.
Ale rozmowa się nie udała. Za każdym razem, gdy Andrzej zaczynał temat, że mama może jednak powinna wrócić do siebie, Galina Pietrowna zaczynała płakać.
— Synku — mówiła, ocierając łzy — myślałam, że jestem wam potrzebna. Chciałam pomóc. Ale jeśli przeszkadzam… Choć nie rozumiem, czym. Cały dzień pracuję, sprzątam, gotuję. A twoja żona tylko się czepia.
— Mamo, nikt nie mówi, że przeszkadzasz — uspokajał ją Andrzej.
I na tym rozmowa się kończyła. Lena rozumiała, że znalazła się w pułapce. Galina Pietrowna była mistrzynią emocjonalnych manipulacji, a jej syn nie potrafił oprzeć się łzom matki.
Wszystko zmieniło się tego dnia, gdy Lena dowiedziała się, że jest w ciąży. Jeszcze nie zdążyła przekazać tej wiadomości mężowi, gdy usłyszała na kuchni głosy.
Odłączyła telefon. Co będzie dalej — nie wiadomo. Ale jedno Aleśa wiedziała na pewno: już nigdy więcej nie pozwoli teściowej wycierać o siebie nóg. Dość.
Do drzwi zaczęto walić. Rozległ się piskliwy głos Leny:
— Otwieraj, łachudro! To nasze mieszkanie!
Aleśa podeszła do drzwi:
— Lena, mam wszystkie rozmowy nagrane na dyktafon. I wasze obelgi, i groźby. Jeszcze jeden wrzask — a nagranie zanoszę na policję. Za groźby i zniesławienie.
Za drzwiami zapadła cisza. Potem dało się słyszeć oddalające kroki i mamrotanie Swietłany Siergiejewnej: „Zostaw, Lenoczka, potem to załatwimy…”
Aleśa wróciła na kanapę. W torebce leżał dyktafon — wyłączony. Nawet nie zamierzała nic nagrywać. Ale blef zadziałał.
Po godzinie przyjechał Misza. Blady, zagubiony. Usiadł naprzeciw żony.
— Aleśa… Mama powiedziała, że zabrałaś mieszkanie babci?
— Nie zabrałam. Otrzymałam je w spadku. — Podała mu dokumenty. — Przeczytaj.
Misza przebiegł wzrokiem tekst. Podniósł oczy:
— Dlaczego mi nie powiedziałaś?
— Bo wiedziałam, że pobiegniesz do mamy. A ona zacznie naciskać, wymagać, bym się zrzekła. Czyż nie tak?
Misza milczał. Aleśa mówiła dalej:
— Twoja matka przez dwa lata obiecywała nam to mieszkanie. A potem postanowiła dać je Lenie i Borysowi. Bo oni mają dzieci, a my — nie. Wiesz, jak to uzasadniła? Że jesteś nieudacznikiem, który nawet dziecka żonie zrobić nie potrafi.
— Mama tak nie mówiła! — wybuchł Misza.
— Mówiła. Przy Lenie. Możesz ją zapytać — z przyjemnością potwierdzi.
Misza spuścił głowę. Aleśa usiadła obok, ujęła go za rękę:
— Misza, kocham cię. Ale już nie mogę znosić upokorzeń ze strony twojej matki. Dla niej nie istniejemy jako ludzie. Tylko Borys z Leną to dla niej prawdziwe dzieci.
— Czego ode mnie chcesz? — zapytał ponuro.
— Żebyś wybrał. Albo żyjemy osobno, jako własna rodzina. Albo… Albo odchodzę. Zostanę tu, w tym mieszkaniu. Sama.
— Stawiasz mi ultimatum?
— Nazywaj to, jak chcesz. Ale nie będę już żyć pod pantoflem twojej matki. Nie będę znosić, jak nazywa mnie „bezpłodną”. Jak z Leną się ze mnie śmieje.
Misza długo milczał. W końcu podniósł głowę:
— A jeśli mama się obrazi? Przestanie się odzywać?
— Misza, masz trzydzieści pięć lat. Może czas przestać bać się, że mamusia się obrazi?
Drgnął, jakby dostał policzek. Wstał, przeszedł się po pokoju. Zatrzymał się przy oknie.
— Wiesz, co powiedziała mama, gdy wychodziłem? Że mnie zaczarowałaś. Że normalna żona nigdy by nie wystąpiła przeciw teściowej.
— A normalna teściowa nie odebrałaby tego, co obiecała — odparła Aleśa.
Misza odwrócił się:
— Dobrze. Spróbujmy. Żyć osobno.
— Naprawdę? — Aleśa nie wierzyła własnym uszom.
— Tak. Mnie też to zmęczyło. Że mama ciągle wtrąca się w nasze życie. Że stawia za wzór Borysa. Że Lenka złośliwie dogaduje.
Aleśa rzuciła mu się na szyję. Przytulił ją mocno:
— Tylko… Zróbmy remont? Bo tu wciąż czuć babcią.
— Oczywiście! — roześmiała się przez łzy. — Wszystko odmienimy. To przecież nasz dom teraz.
Do drzwi znów ktoś zapukał. Ostrożnie, niemal nieśmiało.
— Kto tam? — zawołał Misza.
— To ja, synku. Otwórz.
Misza spojrzał na żonę. Aleśa skinęła głową. Otworzył drzwi. Na progu stała Swietłana Siergiejewna — już bez Leny, sama. Oczy czerwone, widać było, że płakała.
— Misza, synku, tak nie można. Ty własną matkę porzucasz?
— Mamo, nikogo nie porzucam — odpowiedział znużony Misza. — Po prostu będziemy żyć osobno. Jak wszystkie normalne rodziny.
— To ona cię tego nauczyła! — teściowa wskazała palcem na Aleśę. — Nastawiła cię przeciw matce!
— Mamo, dosyć. Mieszkanie zgodnie z prawem należy do Aleśi. I my będziemy w nim mieszkać.
— A Lenca z Borysem? Gdzie oni…
— Mają trzypokojowe mieszkanie, mamo. Mają gdzie mieszkać.
— Ale ja przecież obiecałam…
— A mnie obiecywałaś dwa lata — wtrąciła Aleśa. — Swietłano Siergiejewno, zróbmy tak: nie rozdrapujmy przeszłości. Każdy zostanie przy swoim.
— Ty… — teściowa zamilkła pod spojrzeniem syna. — Misza, naprawdę pozwolisz jej tak ze mną rozmawiać?
— Mamo, idź do domu — Misza łagodnie, lecz stanowczo zaczął odprowadzać matkę do drzwi. — Uspokój się. Potem porozmawiamy.
— Synku! Misza! Pożałujesz! Jeszcze ci pokaże swoje prawdziwe oblicze!
Drzwi się zamknęły. Misza oparł się o nie plecami, westchnął:
— Uff. Pierwszy raz w życiu sprzeciwiłem się mamie.
— I jak się czujesz? — uśmiechnęła się Aleśa.
— Dziwnie. Ale… dobrze. Jakby spadł mi z ramion ogromny ciężar.
Objęli się pośrodku przedpokoju. Aleśa wiedziała — czeka ich jeszcze wiele kłótni, łez, prób teściowej, by odwrócić wszystko. Ale najważniejsze już się stało — Misza wybrał ją, swoją rodzinę.
A mieszkanie… cóż, dziękuję babci Zoi. Okazała się mądrzejsza od nich wszystkich.
