— Wreszcie pozbyłem się tej żebraczki — oznajmił mąż podczas rozwodu. Ale kiedy usłyszał o moim spadku, zaniemówił.
Aleksiej wrócił do domu w środku październikowego dnia z poważną miną. Natalia przygotowywała kolację, krojąc warzywa do sałatki, i zauważyła dziwny wyraz twarzy męża. Przez osiem lat małżeństwa czegoś takiego u niego nie widziała.
— Natalio, muszę ci coś powiedzieć — Aleksiej wszedł do kuchni i zatrzymał się przy stole.
Natalia odłożyła nóż i uważnie spojrzała na męża. Coś w jego tonie sprawiło, że poczuła niepokój.
— Złożyłem papiery rozwodowe. Dziś rano byłem w sądzie.
Słowa zawisły w powietrzu. Natalia powoli wytarła ręce w ręcznik, rozważając to, co usłyszała.
— Dlaczego? — zapytała spokojnie.
— Mam dość cię utrzymywać. Haruję jak wół, a ty siedzisz w domu i nic z tego nie masz. Masz trzydzieści dwa lata, a jesteś jak balast u mojej szyi — Aleksiej skrzyżował ręce na piersi.
Natalia starannie złożyła ręcznik, nie spiesząc się z odpowiedzią. Osiem lat temu wychodziła za mąż za programistę, który zarabiał całkiem dobrze, ale mówił o wielkich planach. Wtedy postanowili, że Natalia zajmie się domem, dopóki nie pojawią się dzieci. Dzieci się nie pojawiły, a znalezienie pracy stawało się coraz trudniejsze.
— W porządku — powiedziała tylko.
Aleksiej wyraźnie oczekiwał łez, histerii, błagań. Taka reakcja wybiła go z rytmu.
— Tylko nie myśl, że coś dostaniesz przy rozwodzie. Mieszkanie jest moje, samochód też. Niczego nie wniosłaś do naszej rodziny.
— Rozumiem.
— Jutro spotkamy się u adwokata. Wszystkie papiery są już gotowe.
Następnego dnia w kancelarii prawnej Aleksiej wyglądał pewnie. Garnitur wyprasowany, dokumenty w teczce ułożone w idealnym porządku. Natalia przyszła w prostek sukience, z małą torebką.
— No i dobrze, że bez histerii — powiedział Aleksiej, gdy adwokat wyszedł po kawę. — Wreszcie pozbyłem się biedaczki. Beze mnie zginiesz, ale to już nie mój problem.
Natalia zmarszczyła brwi, nie wierząc, że mąż wypowiedział to na głos. Przeżyli razem osiem lat, a teraz takie słowa. Ale milczała, tylko skinęła głową.
W tym momencie zadzwonił telefon Aleksieja. Teściowa.
— Alosza, jak tam? Już spotkałeś się z tą… no jak jej tam? — głos matki było słychać wyraźnie.
— Tak, mamo, wszystko idzie zgodnie z planem.
— Dobrze, synku. Mój syn zasługuje na lepszą, a nie na takie brzemię. Zawsze mówiłam, że pomyliłeś się z wyborem.
Aleksiej spojrzał na Natalię, oczekując reakcji. Ale żona siedziała spokojnie, przeglądając jakieś dokumenty w swojej teczce.
— Mamo, porozmawiamy w domu — powiedział i się rozłączył.
— Twoja mama ma rację — odezwała się nagle Natalia. — Naprawdę zasługujesz na lepszą.
Aleksiej zdziwił się jej spokojem. Spodziewał się obrazy, pretensji, a dostał zgodę.
Kiedy wrócił adwokat, zaczęli omawiać szczegóły. Mieszkanie zapisane na Aleksieja, samochód też. Wspólnych oszczędności brak. Dzieci brak. Wydawałoby się — prosty przypadek.
— Czy małżonkowie posiadają jakikolwiek majątek, który należy podzielić? — dopytał adwokat.
— Nie — szybko odpowiedział Aleksiej. — Żona nic nie ma.
— A pani, Natalio Witalijewno?
— Też nie — spokojnie odparła kobieta.
Tydzień później odbyła się pierwsza rozprawa w sądzie. Aleksiej przyszedł z matką i siostrą Swietłaną. Krewni zasiedli na ławce, gotowi wspierać.
— Wysoki Sądzie, małżeństwo się wyczerpało — zaczął Aleksiej. — Żona niczego nie posiada, nie pracuje, żyje na mój koszt. Proszę o jak najszybsze rozwiązanie małżeństwa.
Swietłana kiwała głową, zgadzając się z każdym słowem brata. Teściowa również patrzyła na niego z aprobatą.
— Natalio Witalijewno, czy zgadza się pani z argumentami męża? — zwrócił się sędzia do pozwanej.
— Zgadzam się na rozwód. Co do reszty, przemilczę.
— Dlaczego nie sprzeciwia się pani charakterystyce, którą przedstawia mąż?
— Uważam, że to nieważne.
Rodzina Aleksieja wymieniła spojrzenia. Szwagierka nawet się uśmiechnęła — wszystko szło jak po maśle. Natalia się nie sprzeciwiała, nie żądała alimentów, nie rościła praw do majątku.
— W porządku — powiedział sędzia. — Wyznaczam kolejną rozprawę na dwudziestego siódmego października. Proszę do tego czasu przygotować wszystkie niezbędne dokumenty.
Po rozprawie Aleksiej z zadowoleniem opowiadał krewnym:
— Widzieliście, jak łatwo poszło? Natalia nawet nie próbowała niczego wywalczyć. Wie, że beze mnie jest nikim.
— Dobrze robisz, Aleksieju Pietrowiczu — przytaknęła teściowa. — Teraz znajdziesz sobie normalną żonę, taką na twoim poziomie.
— No właśnie — dodała Swietłana. — Dobrze, że się ciebie nie uczepiła. Przynajmniej tu się wykazała rozsądkiem.
A Natalia w tym czasie siedziała w domu, porządkując dokumenty w swojej teczce. Wyjęła telefon, wybrała numer.
— Jeleno Władimirowno, tu Natalia Witalijewna Stiepanowa. Pamięta pani, jak pół roku temu mówiła, żebym się odezwała, kiedy się zdecyduję?
— Oczywiście, że pamiętam. Co się stało?
— Rozwodzę się. Czy możemy się jutro spotkać?
— Tak, oczywiście. Proszę przyjechać na dziesiątą rano.
Następnego dnia Natalia spotkała się z notariuszką Jeleną Władimirowną. Kobieta około pięćdziesiątki, schludna, w surowym kostiumie.
— Proszę opowiedzieć, co się zmieniło od naszej ostatniej rozmowy.
— Mąż złożył pozew o rozwód. Jutro kolejna rozprawa.
— Rozumiem. W takim razie musimy się pospieszyć z przygotowaniem dokumentów. Czy przyniosła pani wszystkie zaświadczenia?
— Tak, wszystko tutaj.
Jelena Władimirowna uważnie przejrzała papiery, coś zaznaczyła, po czym uniosła wzrok:
— Natalio Witalijewno, czy na pewno chce pani utrzymać to w tajemnicy do zakończenia sprawy rozwodowej?
— Absolutnie. Niech Aleksiej dostanie to, na co zasłużył.
— W porządku. W takim razie podpisujemy dokumenty i za sześć miesięcy wszystko będzie oficjalnie sfinalizowane.
W domu Natalia starannie schowała wszystkie zaświadczenia z powrotem do teczki. Jutro ostatnia rozprawa i Aleksiej pozna prawdę.
Wieczorem zadzwoniła Swietłana:
— Natalia, cześć. Słuchaj, ty na pewno niczego nie będziesz żądać od Aleksieja?
— Na pewno.
— No i dobrze. Bo baliśmy się, że w ostatniej chwili zmienisz zdanie i zaczniesz wysuwać roszczenia.
— Nie martwcie się. Wszystko będzie uczciwie.
— No to świetnie. Do jutra.
Natalia odłożyła telefon i uśmiechnęła się krzywo. Jutro szwagierka się dowie, co znaczy „wszystko będzie uczciwie”.
Rankiem dwudziestego siódmego października wszyscy uczestnicy stawili się na sali sądowej. Aleksiej wyglądał na rozluźnionego, nawet żartował z krewnymi. Natalia siedziała cicho, teczka z dokumentami leżała obok.
— Rozpatrywana jest sprawa o rozwiązanie małżeństwa pomiędzy Aleksiejem Pietrowiczem Morozowem a Natalią Witalijewną Morozową — ogłosił sędzia.
— Wysoki Sądzie — zaczął Aleksiej — wraz z żoną ostatecznie zdecydowaliśmy się na rozwód. Nie mamy wobec siebie roszczeń.
— Natalio Witalijewno, potwierdza pani?
— Potwierdzam chęć rozwodu. Ale mam kwestię dotyczącą podziału majątku.
Aleksiej gwałtownie się odwrócił. Tego się nie spodziewał.
— Jakiego majątku? — zapytał zirytowany. — Przecież nic nie masz.
— Mam — odparła spokojnie Natalia, wyciągając z teczki kilka dokumentów. — Mam spadek po ciotce Polinie Iwanownie.
Na sali zapadła cisza. Aleksiej wytrzeszczył oczy, teściowa pochyliła się do przodu, Swietłana rozdziawiła usta.
— Jaki spadek? — wyszeptał Aleksiej.
— Ciotka zmarła pół roku temu. Zapisała mi swoje mieszkanie w centrum, działkę pod Moskwą i lokatę bankową. Dokumenty poświadczenia nabycia spadku dostałam wczoraj.
Sędzia uważnie przejrzał zaświadczenia.
— Majątek otrzymany w spadku stanowi wyłączną własność spadkobiercy i nie podlega podziałowi — stwierdził.
Aleksiej pobladł. Teściowa złapała się za serce. Swietłana kręciła głową z niedowierzaniem.
— To niemożliwe! — krzyknął Aleksiej. — Nic mi o tym nie mówiłaś!
— A po co? — odpowiedziała spokojnie Natalia. — Sam powiedziałeś, że jestem żebraczką. Po co żebraczce mówić o pieniądzach?
— Ale… ale my się rozwiedliśmy! To znaczy — rozwodzimy się!
— Tak, ale spadek został otrzymany w trakcie małżeństwa. Jednak zgodnie z prawem majątek otrzymany w spadku jest wyłączną własnością spadkobiercy.
Aleksiej próbował zrozumieć, co się dzieje. Jeszcze wczoraj cieszył się, że pozbywa się żony bez żadnych strat, a dziś okazywało się, że traci miliony.
— Ile… ile tego jest? — spytał ochrypłym głosem.
— Mieszkanie jest warte około ośmiu milionów, działka — dwa miliony, lokata — półtora miliona. Razem jedenaście i pół miliona. Twoja hipotetyczna połowa to pięć milionów siedemset pięćdziesiąt tysięcy.
Cyfry zabrzmiały jak grom z jasnego nieba. Swietłana łapała powietrze ustami, teściowa wachlowała się kartką papieru.
— Natalio, kochanie — zagadał nagle Aleksiej słodkim tonem — może nie spieszmy się tak z tym rozwodem? Przemyślmy to jeszcze raz?
— Nie — odpowiedziała żona stanowczo. — Sam powiedziałeś, że masz dość mnie utrzymywać. A poza tym, już znalazłam adwokata do podziału majątku.
— Jakiego adwokata?
— Tego samego, który załatwiał twój rozwód. Okazał się bardzo profesjonalnym specjalistą.
Sędzia uważnie przeglądał dokumenty przedstawione przez Natalię. W sali zapanowała napięta cisza. Aleksiej nerwowo stukał palcami w stół, teściowa kręciła głową, a Swietłana próbowała coś szeptem podpowiedzieć bratu.
— Wysoki Sądzie — nagle wstał Aleksiej — chciałbym wycofać pozew rozwodowy.
— Za późno — powiedziała wyraźnie Natalia. — Zgadzam się na rozwód i nalegam na podział majątku.
— Natalio, kochanie, przecież możemy wszystko omówić w domu — próbował ją udobruchać Aleksiej.
— Nie ma o czym rozmawiać w domu. Sam powiedziałeś, że pozbywasz się żebraczki.
Sędzia poprosił strony o przedstawienie ostatecznych dokumentów dotyczących nieruchomości. Natalia wstała, wyjęła z teczki jeszcze kilka papierów.
— Oprócz spadku po ciotce Polinie Iwanownie — powiedziała spokojnie — jest jeszcze jedno mieszkanie, również po niej.
Aleksiej gwałtownie się odwrócił, jego oczy rozszerzyły się z przerażenia.
— Drugie, trzypokojowe mieszkanie w centrum miasta — kontynuowała Natalia, kładąc dokumenty na stole sędziego. — Ciotka posiadała dwa mieszkania i oba zapisała mnie.
Krew odpłynęła z twarzy Aleksieja, zbladł i znieruchomiał, mrugając bezradnie. Nie mógł uwierzyć w to, co słyszy.
— To niemożliwe — wyszeptała zdezorientowana teściowa. — Skąd ona miała tak bogatą ciotkę?
— W przeciwieństwie do was nie miałam zwyczaju przechwalać się pustymi słowami — odparła spokojnie Natalia. — Oto dowody.
Sędzia dokładnie przejrzał nowe dokumenty, porównał pieczęcie i podpisy.
— Mieszkanie przy ulicy Twerskiej, numer siedemnaście, również należało do obywatelki Semenowej Poliny Iwanowny. Zgodnie z testamentem, po śmierci spadkodawczyni przechodzi na rzecz siostrzenicy, Natalii Witalijewny Morozowej.
Krewni Aleksieja, jeszcze przed chwilą szydzący z Natalii, zamilkli i opuścili wzrok. Swietłana nerwowo miętosiła torebkę, teściowa siedziała blada jak płótno.
— Ile warte jest to mieszkanie? — z trudem wydusił Aleksiej.
— Szacunkowa wartość drugiego mieszkania wynosi dwanaście milionów rubli — odpowiedział sędzia, spoglądając na dokument wyceny.
Aleksiej próbował coś powiedzieć, ale głos mu się załamał, a słowa utknęły w gardle. Okazywało się, że łączna wartość spadku Natalii przekraczała dwadzieścia trzy miliony rubli.
— Chwileczkę — nagle się ocknął — skoro spadek został otrzymany w trakcie małżeństwa, to połowa należy do mnie!
— Nieprawda — odparł spokojnie sędzia. — Zgodnie z artykułem trzydziestym szóstym Kodeksu rodzinnego Federacji Rosyjskiej, majątek otrzymany przez jednego z małżonków w darowiźnie, w drodze dziedziczenia lub innych nieodpłatnych czynności stanowi jego wyłączną własność i nie podlega podziałowi.
Aleksiej osunął się na krzesło jak rażony gromem. Teściowa zakryła twarz rękami.
— Ale przecież się rozwodzimy — powiedział słabo mąż. — Czyli nic nie dostanę?
— Dostaniesz to, co sam zarobiłeś — odpowiedziała Natalia. — Swoje mieszkanie i samochód.
— Natalio, co ty robisz? Przecież byliśmy razem osiem lat. Naprawdę ci mnie nie żal?
— A tobie było mnie żal, kiedy nazwałeś mnie żebraczką?
— Poniosło mnie. Przepraszam. Nie rozwódźmy się, dobrze?
— Nie, Aleksieju. Pokazałeś swoje prawdziwe oblicze. Kiedy myślałeś, że naprawdę jestem biedna, natychmiast się mnie pozbyłeś.
— Ale nie wiedziałem o spadku!
— Właśnie. Pokochałeś mnie teraz — za pieniądze, których, jak myślałeś, nigdy nie miałam.
Aleksiej nie wychwycił ironii i dalej błagał:
— Natalio, zastanów się. Mamy mieszkanie, samochód, możemy dobrze żyć!
— Za moje pieniądze?
— No… to znaczy, za nasze.
— My nie mamy nic wspólnego, Aleksieju. Sam to powiedziałeś.
Po przerwie sędzia ogłosił werdykt. Małżeństwo między Aleksiejem Pietrowiczem Morozowem a Natalią Witalijewną Morozową zostaje rozwiązane. Majątek nabyty w czasie trwania małżeństwa pozostaje przy tym małżonku, na którego jest zapisany. Majątek spadkowy Natalii Witalijewny nie podlega podziałowi.
— Sąd zamknięty — oznajmił sędzia.
Aleksiej siedział na ławce, wpatrując się w podłogę. Teściowa cicho szlochała. Swietłana patrzyła to na brata, to na Natalię z niedowierzaniem.
— Aleksieju Pietrowiczu — zwróciła się do byłego męża Natalia — życzę ci, żebyś znalazł kobietę, która pokocha cię za twój charakter.
— Natalio, nie odchodź tak — próbował ją zatrzymać.
— A jak inaczej? Sam powiedziałeś, że wreszcie się mnie pozbyłeś.
— Zmieniłem zdanie!
— A ja nie.
Wychodząc z sali sądowej, Natalia trzymała głowę wysoko. Nie widziała już przed sobą męża — tylko człowieka, który sam zrezygnował z przyszłości u jej boku. Na zewnątrz świeciło jesienne słońce. Natalia wyjęła telefon, wybrała numer pośrednika nieruchomości.
— Dzień dobry, tu Natalia Witalijewna. Pamięta pan, jak proponował pan obejrzeć dom za miastem? Jestem gotowa.
A Aleksiej został przed budynkiem sądu z matką i siostrą. Teściowa lamentowała:
— Aleksieju Pietrowiczu, co ty narobiłeś? Dwadzieścia trzy miliony rubli!
— Mamo, skąd mogłem wiedzieć?
— Trzeba było lepiej poznać własną żonę — zganiła go Swietłana. — Osiem lat w małżeństwie, a ty nic o jej rodzinie nie wiedziałeś.
— Nigdy nie opowiadała!
— Bo się nie interesowałeś. Myślałeś tylko o sobie.
Aleksiej milczał. Rzeczywiście — przez osiem lat małżeństwa ani razu nie zapytał Natalii o krewnych, nie interesował się jej przeszłością. Uważał ją za szarą myszkę bez pochodzenia.
Miesiąc później Aleksiej dowiedział się, że Natalia kupiła dom pod miastem i zatrudniła się w galerii sztuki. Spotkał ją przypadkiem w kawiarni — wyglądała młodziej, promiennie.
— Natalio — podszedł do stolika.
— Aleksieju — skinęła uprzejmie głową.
— Jak się masz?
— Dobrze. Pracuję, urządzam dom.
— Słuchaj, może byśmy…
— Nie — przerwała. — Cokolwiek chcesz powiedzieć, odpowiedź brzmi: nie.
— Ale ja się zmieniłem!
— Cieszę się. Mnie to nie obchodzi.
Natalia wstała, położyła pieniądze za kawę i wyszła. Aleksiej został sam, uświadamiając sobie, że stracił nie tylko żonę, ale człowieka, który przez osiem lat był przy nim, kochał go i wierzył w niego. A kiedy uznał, że jest ciężarem — wyrzucił ją z życia bez wahania.
Teraz Natalia mieszkała we własnym domu, pracowała w ukochanej branży, podróżowała. A Aleksiej liczył każdą kopiejkę, marząc, by cofnąć czas. Ale czas nie wraca — tak samo, jak zaufanie człowieka, którego się zdradziło.
