„Teściowa wdarła się do biura i żądała mojej pensji „na jego alimenty” — odesłałam ją do komorników”
Siedziałam przy komputerze i kończyłam kwartalny raport, gdy sekretarka Lena zajrzała do gabinetu z niepewną miną.
— Kira, ktoś do pani przyszedł. Jakaś starsza kobieta, bardzo natarczywa. Twierdzi, że jest pani teściową. I że pilnie musi z panią porozmawiać.
Podniosłam głowę znad monitora. Teściowa? Nina Grigoriewna? Odkąd pół roku temu rozwiodłam się z jej synem Romanem, ani jej nie widziałam, ani — na szczęście — słyszałam.
— Niech poczeka w sali konferencyjnej — powiedziałam, zapisując dokument.
— Ona nie chce. Mówi, że będzie czekać tu, na miejscu. Mówi bardzo głośno, wszyscy się już odwracają.
Skrzywiłam się. Ostatnie, czego mi trzeba, to rodzinne awantury przy wszystkich pracownikach.
— Dobrze, wyjdę.
Wstałam i poszłam w stronę wejścia. Nina Grigoriewna stała prosto w korytarzu, w starym płaszczu, nerwowo szarpiąc pasek torebki. Gdy mnie zobaczyła, ruszyła w moją stronę.
— Kira! A jednak jesteś! Musimy pilnie porozmawiać!
— Dzień dobry, Nino Grigoriewno — powiedziałam cicho. — Wyjdźmy na zewnątrz, tu ludzie pracują.
— Nigdzie nie wyjdziemy! — ucięła głośno. — Niech wszyscy wiedzą, jaka z ciebie osoba! Niewdzięczna! Bezczelna dziewucha!
Pracownicy przy pobliskich biurkach podnieśli głowy, zaczęli szeptać i spoglądać w naszą stronę. Poczułam gorąco na policzkach — wstyd palił mnie żywcem.
— Nino Grigoriewno, proszę bez scen. Powiedzcie spokojnie, o co chodzi.
— O co chodzi?! — jeszcze bardziej podniosła głos. — O to, że masz oddać mi swoją pensję! Natychmiast! To ty go zostawiłaś, wszystko twoja wina, a więc TERAZ twoim obowiązkiem jest płacić za niego alimenty!
Zatkało mnie. W biurze zapadła pełna cisza. Wszyscy udawali, że pracują, ale nasłuchiwali każde słowo.
— Nie rozumiem, o czym pani mówi.
— Nie rozumiesz?! — zrobiła krok bliżej, jej oczy płonęły złością. — Komornicy przyszli! Chcą zająć mieszkanie! A wszystko przez to, że ty go rzuciłaś!
Zaczynałam rozumieć. Roman miał dzieci z pierwszego małżeństwa — Anię i Miszę — i od sześciu lat uchylał się od płacenia alimentów. Ukrywał się, zmieniał prace, oficjalnie nigdzie nie był zatrudniony.
— Nino Grigoriewno, jaki ja mam z tym związek? To długi Romana wobec jego dzieci.
— Największy! — wymachiwała rękami. — Gdyby nie ty, wszystko by płacił! Żyłby normalnie z tobą, pracował! A ty go omotałaś, wyszłaś za niego, a potem porzuciłaś! Teraz pije i tonie w długach!
Z gabinetu wyszedł mój dyrektor, Sergiej Pietrowicz. Słysząc krzyki, obserwował sytuację z marsową miną.
— Nino Grigoriewno — powiedziałam najspokojniej jak mogłam — proszę nie omawiać spraw rodzinnych w biurze.
— A gdzie mam z tobą rozmawiać?! Zmieniłaś numer, nie odbierasz telefonów! Nie wiem, gdzie mieszkasz! A czas leci! Mnie odbiorą mieszkanie przez twoje fanaberie!
— Przez moje?! — nie wytrzymałam. — To pani syn powinien płacić alimenty swoim dzieciom. To jego obowiązek, nie mój!
— Ty go zostawiłaś! Rozwiodłaś się! To teraz odpowiadasz!
Żelazna logika… W jej rozumieniu, skoro złożyłam pozew o rozwód, muszę sprzątać po wszystkich jego błędach.
— Przypominam, że ja i Roman mamy własne dziecko — powiedziałam. — I ja nie żądając alimentów, rozumiem, że i tak nie miałby z czego płacić.
— No widzisz! — ucieszyła się, jakby właśnie udowodniła swoją rację. — Ty rozumiesz, że z niego nic nie wyciągniesz! A pierwsza żona nie rozumie! Żąda i pozywa! Teraz komornicy przyszli i mówią — zajmiemy mieszkanie!
— I słusznie — powiedziałam stanowczo. — Dzieci mają prawo do utrzymania przez ojca.
— Jakie dzieci! — oburzyła się teściowa. — Mają po czternaście lat! Mogą już pracować!
— Dzieci nie muszą same się utrzymywać. Od tego mają rodziców.
— A gdzie ojciec pójdzie, jeśli odbiorą mu mieszkanie?! Na ulicę?!
No tak. Mieszkanie było zapisane na nich oboje — na Ninę Grigoriewnę i Romana. Komornicy grozili zajęciem udziału Romana, a może nawet całego lokum, jeśli dług jest wysoki.
— To nie mój problem, Nino Grigoriewno. Rozwiodłam się z państwa synem i nasze relacje się zakończyły.
— Nie zakończyły! — wrzasnęła. — Jesteś matką jego dziecka! Jesteście związani na zawsze! Musisz pomagać!
— Pomagam swojemu dziecku. Ale nie zamierzam płacić alimentów za cudze.
Pracownicy już otwarcie nas podsłuchiwali. Niektórzy wyciągali telefony — chyba chcieli nagrać skandal. Czułam się okropnie upokorzona.
— Cudze?! — zbulwersowała się. — To dzieci mojego syna! A więc twojego byłego męża!
— Kluczowe słowo: byłego. Nie mam już z nim nic wspólnego.
— Masz! — podeszła niemal twarzą w twarz, wycelowała we mnie palec. — To ty zmarnowałaś mu życie! Przed tobą żył normalnie!
Roześmiałam się — nie mogłam się powstrzymać.
— Normalnie? Nino Grigoriewno, kiedy się poznaliśmy, Roman już od dwóch lat nie płacił alimentów i ukrywał się przed komornikami. Miał długi, nie miał stałej pracy!
— Kłamiesz!
— Nie kłamię. Sam opowiadał mi, jak uciekał przed komornikami. I śmiał się z tego.
— To ty go nauczyłaś nie płacić! I brać kredyty!
— Wtedy nie było mnie jeszcze w jego życiu — przypomniałam. — A długi alimentacyjne narastały już trzeci rok.
Nina Grigoriewna na moment się zmieszała, ale szybko wróciła do ataku:
— Wszystko jedno! Wyszłaś za niego, wiedziałaś, na co się piszesz! Teraz odpowiadaj!
— Za co? Za to, że pani syn nie chce pracować i utrzymywać własnych dzieci?
— On nie może pracować! Ma depresję po rozwodzie z tobą!
— Depresję? — pokręciłam głową. — Nino Grigoriewno, pani syn ma uzależnienie alkoholowe, a nie depresję. I zaczęło się ono na długo przed naszym ślubem.
— Nie waż się tak mówić o moim synu!
— Mówię prawdę. Roman pije co najmniej pięć lat. Próbowałam go leczyć, chodziłam z nim do lekarzy. Nic nie pomagało.
— Bo w niego nie wierzyłaś! Nie wspierałaś go!
Czułam, jak moje resztki cierpliwości się kończą. Odeszłam od Romana właśnie przez jego ciągłe libacje i totalną nieodpowiedzialność. Ostatnią kroplą było to, że przepuścił pieniądze na pieluchy dla naszego syna.
— Nino Grigoriewno — powiedziałam powoli i wyraźnie — wspierałam pani syna przez trzy lata. Spłacałam jego długi, szukałam mu pracy. Wszystko przepijał lub marnował. Nawet pieniądze na jedzenie dla dziecka poszły na wódkę.
— To było przypadkiem!
— Przypadkiem? Wziął ostatnie pieniądze przeznaczone na mleko dla niemowlaka i kupił za nie alkohol. Wrócił pobudzony, ledwo stał na nogach. W domu — niemowlę!
— Przesadzasz!
— Nic a nic! — wybuchłam. — Pani syn to uzależniony i nieodpowiedzialny ojciec! Nie płaci alimentów pierwszym dzieciom, nie utrzymuje naszego syna, żyje pani na garnuszku!
— On jest chory! Potrzebuje pomocy!
— Pomoc to jemu potrzebna na leczeniu, a nie finansowa. A dzieci potrzebują alimentów od ojca, a nie od byłej macochy.
Widząc, że mnie nie przekona, Nina Grigoriewna zaczęła grozić:
— Masz obowiązek płacić! Tak mówi prawo! Byłaś jego żoną!
— Jakim cudem? — zdziwiłam się. — Niech mi pani pokaże przepis, w którym jest napisane, że była żona płaci alimenty za byłego męża.
— Jest taki przepis! O uporczywym uchylaniu się!
— O uporczywym uchylaniu się mówi się o dłużniku, a nie o jego rodzinie.
— Ty go doprowadziłaś do takiego stanu!
— Ja go leczyłam! Doprowadziła go do tego butelka!
— Gdybyś się z nim nie rozwiodła, opamiętałby się!
— Nino Grigoriewno — westchnęłam — przez trzy lata małżeństwa ani razu się nie opamiętał. Jak długo miałam czekać?
— Trzeba było wytrzymać! Rodzina to rzecz święta!
— Rodzina to wtedy, gdy wszyscy dbają o siebie nawzajem. A u nas? Ja jedna pracowałam, zarabiałam, wychowywałam dziecko. A on tylko pił i robił długi.
— Przecież jest ojcem twojego dziecka!
— Ojcem jest nie ten, kto spłodził, tylko ten, kto wychowuje i utrzymuje. Roman przez pół roku po rozwodzie ani razu nie zainteresował się synem. Nie obchodzi mnie jego los!
— Bo mu nie pozwalasz się widywać!
— Nie przeszkadzam w kontaktach. Ale on ani razu nie przyszedł, nie zadzwonił. Nawet na urodziny własnego dziecka się nie pojawił.
Nina Grigoriewna zaczynała rozumieć, że nie uda się mnie złamać ani prośbami, ani groźbami. Wtedy postanowiła zagrać na litości:
— Kira, ulituj się nad starą kobietą! Całe życie na to mieszkanie pracowałam! Sama wychowywałam syna, męża pochowałam tak wcześnie! Naprawdę pozwolisz, by wyrzucili mnie na ulicę?
— Nino Grigoriewno, nikt pani nie wyrzuci. Zajmą tylko udział Romana, pani połowa pozostanie.
— Jaka połowa! To współwłasność! Sprzedadzą całe mieszkanie, a mnie zostaną grosze!
Może miała rację. Może rzeczywiście sprzedadzą całą nieruchomość, żeby spłacić dług. Ale to nie były moje sprawy.
— Niech pani syn pójdzie do pracy i sam płaci alimenty.
— On nie może! Jest chory!
— To niech się leczy. A alimenty — to rzecz święta. Dzieci nie mogą cierpieć przez chorego ojca.
— Jesteś bezduszna! — zawołała Nina Grigoriewna. — Zostawiłaś chorego męża, a teraz jeszcze starą kobietę na ulicę wyrzucasz!
— Nikogo nie zostawiam i nie wyrzucam. Po prostu nie mam zamiaru rozwiązywać cudzych problemów za własne pieniądze.
— Tak nie można! W rodzinie wszyscy powinni sobie pomagać!
— My już nie jesteśmy rodziną. Jesteśmy po rozwodzie.
— Ale macie wspólne dziecko!
— Owszem, mamy. I to ja je utrzymuję. Sama, bez żadnej pomocy ojca.
— Roman nie może pomagać, jest chory!
— Nie jest inwalidą! To niech pracuje.
Nina Grigoriewna zrozumiała, że zabrnęła w ślepą uliczkę. Nie zgadzałam się na nic. Wtedy przeszła do bezpośrednich żądań:
— Kira, ja żądam! Oddawaj pensję natychmiast! Ile ty zarabiasz — trzydzieści tysięcy? Czterdzieści? Oddawaj połowę na alimenty!
— A niby dlaczego?
— Bo to twoja wina, że Roman nie płaci! Zostawiłaś go, doprowadziłaś do ruiny!
— Nino Grigoriewno, powtórzę jeszcze raz — pani syn nie płacił alimentów długo przed naszym ślubem.
— Wszystko jedno! Teraz twoja kolej odpowiadać!
— Moja kolej? Ja już odpowiadam — za własne dziecko. A za cudze niech odpowiada ich ojciec.
— Czyli nie dasz pieniędzy?
— Ani grosza.
— W takim razie wszystkim opowiem, że doprowadziłaś męża do upadku i porzuciłaś, a teraz jego dzieci głodzisz!
— Opowiadajcie — wzruszyłam ramionami. — Tylko nie zapomnijcie wspomnieć…
W tym momencie do rozmowy włączył się dyrektor. Sergiej Pietrowicz podszedł do nas i spokojnie powiedział:
— Przepraszam, ale to jest firma, a nie sąd rodzinny. Proszę natychmiast opuścić teren biura.
— A pan to kto? — warknęła wojowniczo Nina Grigoriewna.
— Dyrektor firmy. I nie pozwolę na urządzanie burd w godzinach pracy.
— To przez nią! — wskazała na mnie palcem. — Ona nie daje pieniędzy! To może pan wypłaci mi jej pensję!
— Proszę panią, albo wychodzi pani sama, albo wzywam ochronę — powiedział twardo Sergiej Pietrowicz.
— Jak śmiecie! Nie jestem obca! To była synowa!
— Dla mnie jest pani obca. I proszę opuścić budynek.
— Dobrze! — wrzasnęła Nina Grigoriewna. — Wyjdę! Ale to jeszcze nie koniec! Dopnę sprawiedliwości! Przez sąd! Przez komorników!
— Proszę spróbować — odparłam spokojnie. — Ale pamiętajcie: nikt nie jest zobowiązany płacić cudzych długów.
— To nie cudze długi! To długi twojego byłego męża! Byliście wtedy małżeństwem, więc długi też są twoje!
— Byłego — czyli cudze.
Nina Grigoriewna obróciła się i ruszyła do wyjścia, krzycząc na cały biuro:
— Zapamiętajcie wszyscy! Takie teraz żony! Męża porzuciła, dzieci głodzi! A sama pieniądze zgarnia!
Drzwi zatrzasnęły się za nią. W biurze zapanowała cisza. Wszyscy patrzyli na mnie z ciekawością i współczuciem.
— Przepraszam za kłopot — zwróciłam się do kolegów. — Rodzinne porachunki.
— Kira, jeśli będzie trzeba pomóc — proszę mówić — powiedział dyrektor. — Takie wizyty trzeba od razu zgłaszać ochronie.
— Dziękuję, Sergieju Pietrowiczu. Myślę, że już się tu nie pojawi.
Ale się pomyliłam. Następnego dnia Nina Grigoriewna znów przyszła do pracy. Tym razem przyprowadziła jakąś koleżankę na wsparcie.
— Kira! — krzyknęła od progu. — Nie pójdę, dopóki nie dasz pieniędzy!
— Nino Grigoriewno, wczoraj wszystko omówiłyśmy. Moja odpowiedź się nie zmieniła.
— A moja też nie! Będziemy tu czekać, aż się zgodzisz!
— W takim razie wzywam policję.
— Wzywaj! Prawo jest po mojej stronie!
Naprawdę zadzwoniłam po policję. Przyjechało dwóch funkcjonariuszy, wysłuchali sytuacji i zażądali, by Nina Grigoriewna opuściła biuro.
— My nic złego nie robimy! — tłumaczyła się. — Walczymy o sprawiedliwość!
— O sprawiedliwość proszę walczyć w sądzie — odpowiedział policjant. — Tutaj przeszkadzacie ludziom w pracy.
Po tym incydencie Nina Grigoriewna przestała przychodzić do firmy. Ale ciągle dzwoniła — na telefon służbowy, żądała rozmów.
Po miesiącu dowiedziałam się, że udział Romana w mieszkaniu został zajęty. Komornicy nałożyli zakaz jakichkolwiek operacji na nieruchomości. Teraz przygotowują dokumenty do przymusowej sprzedaży udziału na licytacji — uzyskane pieniądze pójdą na spłatę zaległych alimentów. Roman dalej nie pracuje. A Nina Grigoriewna żyje w wiecznym strachu, że połowa mieszkania trafi w ręce obcych ludzi.
A ja ostatecznie zrozumiałam jedną prostą prawdę: to nie moja wina, że Roman jest nieodpowiedzialnym ojcem. To nie mój obowiązek ponosić konsekwencje jego wyborów. I to nie moja sprawa utrzymywać cudze dzieci zamiast ich własnego ojca.
Będę wychowywać i utrzymywać tylko swoje dziecko. A za pozostałe niech odpowiada ten, kto je spłodził.
