— Nie jesteście małżeństwem, nie macie papierów — więc nie ma czego dzielić! — warknęła Asja, zabierając mu klucze od mieszkania.
Asja wyszła z biura o wpół do siódmej, jak zwykle. Praca logistyczki w firmie dystrybucyjnej wymagała stałej uwagi — dostawcy, klienci, magazyny, dokumenty.
Siedemdziesiąt dwie tysiące miesięcznie nie przychodziły łatwo, ale Asja przywykła do odpowiedzialności. To właśnie ta pensja pozwoliła jej cztery lata temu kupić jednopokojowe mieszkanie w nowym bloku na obrzeżach miasta.
Do domu jechała czterdzieści minut metrem i autobusem. W tym czasie zdążała zaplanować wieczór, przejrzeć wiadomości z pracy, czasem po prostu posłuchać muzyki. Mieszkanie witało ją ciszą i porządkiem — dokładnie takim, jaki Asja lubiła po ciężkim dniu.
Roman pojawił się w jej życiu trzy miesiące temu, na firmowej imprezie jednego z dostawców. Wysoki, z miłym uśmiechem, potrafił podtrzymać każdą rozmowę. Pracował jako menedżer w firmie budowlanej, opowiadał zabawne historie o klientach i współpracownikach. Po imprezie odprowadził Asję do domu, a potem zaczęli spotykać się regularnie.
Przez pierwsze dwa miesiące wszystko układało się dobrze. Roman zapraszał ją do kawiarni, do kina, na spacery po mieście. Nigdy nie próbował zostać na noc, zawsze wcześniej uprzedzał o swoich planach. Asja zaczęła myśleć, że wreszcie spotkała dorosłego mężczyznę, który rozumie granice.
— Asiu, mam problem — powiedział Roman pod koniec maja, gdy spotkali się po jej pracy. — W domu zaczęli generalny remont. Hydraulicy wszystko rozkopali, nie da się żyć. Mogę zatrzymać się u ciebie na tydzień? Wynajmę ekipę jak najszybciej, zrobią wszystko błyskawicznie.
Asja nie widziała w tej prośbie nic strasznego. Dorośli ludzie pomagają sobie w trudnych sytuacjach. Dała mu zapasowy klucz, zwolniła połowę szafy, kupiła nawet dodatkowe ręczniki.
Roman przyjechał w sobotę rano z dużą sportową torbą i plecakiem. Rzeczy było więcej, niż Asja się spodziewała. Oprócz ubrań i butów przywiózł laptop, tablet, ładowarki, kosmetyki, a nawet mały ekspres do kawy.
— Masz tylko tygielek — wyjaśnił Roman, stawiając urządzenie na kuchennym blacie. — A ja jestem przyzwyczajony do normalnej kawy rano.
Pierwsze dni minęły spokojnie. Roman nie przeszkadzał, sprzątał po sobie, nawet kilka razy ugotował kolację. Ale już w połowie tygodnia zaczęły się drobiazgi, które sprawiały, że Asja marszczyła brwi.
— Słuchaj, masz taki bałagan w szafie — zauważył Roman, przekładając swoje koszule. — Pozwól, że pomogę to uporządkować? Męskie spojrzenie czasem się przydaje.
Asja stała przy lustrze, szykując się do pracy, i patrzyła, jak Roman przestawia jej rzeczy według własnego uznania. Bluzki, które wisiały w określonym porządku, teraz wisiały pomieszane z jego ubraniami.
— Roman, nie ruszaj moich rzeczy, proszę. Mam swój system.
— Jaki system? — Roman roześmiał się. — Sama mówiłaś, że nie masz czasu ogarniać szafy. Pomagam, a ty jeszcze niezadowolona.
Asja milczała, spiesząc się do pracy. Ale niesmak pozostał.
Kilka dni później zaczęła się krytyka jej zwyczajów kulinarnych.
— Asiu, ty tak gotujesz? — Roman mieszał na patelni jej makaron z warzywami. — Ja bym dodał bazylii, chili. Tobie wychodzi takie całkiem bez smaku.
— Mnie taki sposób odpowiada.
— No, gusta są różne, oczywiście. Ale zawsze można coś ulepszyć. Nauczę cię, jeśli chcesz.
Asja zrozumiała, że zaczyna się irytować. Roman mówił życzliwym tonem, ale każde jego uwaga brzmiała jak krytyka jej stylu życia.
W drugim tygodniu pojawił się nowy problem — matka Romana. Raisa Iwanowna dzwoniła codziennie o ósmej, mówiła głośno i długo. Najpierw rozmawiała z synem o pracy, potem przechodziła do spraw domowych.
— Romciu, a ta twoja dziewczyna jest gospodarna? — słyszała Asja z kuchni. — Umie gotować? Sprzątać? Bo wiesz, jaka ta dzisiejsza młodzież — tylko po kawiarniach potrafią chodzić.
Roman odpowiadał wymijająco, ale pewnego wieczoru Raisa Iwanowna poprosiła, żeby przekazać telefon Asji.
— Kochana, tu mama Romana. Chcę cię lepiej poznać. Słyszałam, że teraz syn u ciebie mieszka.
— Tymczasowo — sprostowała Asja. — Ma remont w domu.
— Oczywiście, tymczasowo — zgodziła się Raisa Iwanowna, ale w jej głosie zabrzmiała jakaś ironia. — A jak sobie radzicie ze sprzątaniem? Roman jest przyzwyczajony do czystości. Lubi też domowe jedzenie, nie jakieś tam półprodukty.
— Radzimy sobie — odpowiedziała chłodno Asja.
— To dobrze. A w weekend planujemy z siostrą przyjechać w odwiedziny. Zobaczymy, jak syn się urządził.
Asja chciała powiedzieć, że nie jest gotowa na gości, ale Raisa Iwanowna już się pożegnała i rozłączyła.
— Roman, twoja mama powiedziała, że przyjedzie w odwiedziny — przekazała Asja, gdy mężczyzna skończył rozmowę.
— No tak, chce normalnie cię poznać. Nic strasznego, przyjadą na jeden dzień.
— A ja nie jestem gotowa przyjmować gości. Miałam plany na weekend.
— Jakie plany? Manicure? — Roman wzruszył ramionami. — Przełożysz. Rodzina jest ważniejsza.
Asja poczuła, jak w środku narasta oburzenie. Jaka rodzina? Roman mieszka u niej tymczasowo, są razem dopiero trzy miesiące, nic ich wobec siebie nie zobowiązuje.
W sobotę rano, gdy Asja szykowała się na manicure, zadzwonił domofon. Na zewnątrz stały dwie kobiety w średnim wieku z dużymi torbami zakupowymi.
— Mamusia przyjechała! — oznajmił radośnie Roman, wychodząc z łazienki w szlafroku. — A to ciocia Lida, siostra mamy. Zostaną u nas na kilka dni.
U nas. Asja powtórzyła te słowa w myślach, czując, jak napinają jej się ramiona.
Raisa Iwanowna okazała się pulchną kobietą o zdecydowanym spojrzeniu i zwyczaju mówienia głośno. Ciocia Lida — niższa, ale równie energiczna. Obie od razu zaczęły oglądać mieszkanie, komentując wyposażenie.
— Romciu, a gdzie ty śpisz? — zapytała matka, zaglądając do pokoju.
— Na razie na sofie — odpowiedział Roman. — Asja ma tylko jedno łóżko.
— Rozumiem — kiwnęła głową Raisa Iwanowna, rzucając wymowne spojrzenie gospodyni. — A my z Lidą położymy się na sofie. Ty rozłożysz sobie posłanie na podłodze.
Asja stała w korytarzu z torebką w rękach i nie mogła uwierzyć w to, co się dzieje. Goście rozlokowywali się w jej mieszkaniu, przydzielali miejsca do spania, a Roman na wszystko się zgadzał.
— Asiu, chyba nie masz nic przeciwko? — zwrócił się do niej Roman. — To tylko na parę dni.
— Miałam iść na manicure — powiedziała zdezorientowana Asja.
— Jaki manicure? — machnęła ręką Raisa Iwanowna. — Lepiej ugotuj barszcz, jesteśmy głodne po podróży. I upiecz jakieś pierożki do herbaty. Rodzinę trzeba przyjąć, jak należy…
Asja spojrzała na Romana, oczekując, że ten stanie w jej obronie albo przynajmniej wyjaśni matce sytuację. Ale mężczyzna tylko przepraszająco się uśmiechnął i wzruszył ramionami.
Weekend zamienił się w koszmar. Raisa Iwanowna z ciocią Lidą zajęły kanapę, włączyły telewizor na pełny regulator, wymagały ciągłej herbaty i jedzenia. Krytykowały jakość sprzątania, ustawienie mebli, nawet wybór programów telewizyjnych.
— U nas w domu jest inny porządek — oznajmiła Raisa Iwanowna, oglądając półki z książkami. — Roman jest przyzwyczajony do czystości. A gotować trzeba bardziej treściwie, mężczyzna powinien dobrze jeść.
Roman przyjmował uwagi matki jak coś oczywistego, czasem kiwał z aprobatą. Asja czuła się we własnym mieszkaniu jak intruz.
W poniedziałek rano goście w końcu wyjechali. Asja odprowadziła je do drzwi, grzecznie się pożegnała i zamknęła zamek. W mieszkaniu zapanowała długo wyczekiwana cisza.
Roman wyszedł do pracy, nie czekając na poważną rozmowę. Cały dzień Asja analizowała sytuację. Wieczorem poczekała na jego powrót i zaproponowała rozmowę.
— Roman, muszę z tobą porozmawiać. Poważnie.
— O czym? — mężczyzna włączył ekspres do kawy, nawet nie patrząc w jej stronę.
— O tym, co się dzieje. Mieszkasz tu już trzy tygodnie. Nie dokładasz się do czynszu, nie kupujesz produktów, a zachowujesz się jak właściciel.
— Jak właściciel? — Roman odwrócił się, z niedowierzaniem na twarzy. — Przecież pomagam w domu, czasem gotuję.
— Krytykujesz mój styl życia, przekładasz moje rzeczy, zapraszasz gości bez uprzedzenia. Twoja matka zachowywała się tu jak u siebie.
— Asiu, no po co ty wszystko liczysz? — Roman roześmiał się nerwowo. — Przecież żyjemy jak rodzina. Wszystko jest wspólne. I mieszkanie już od dawna jest — takie jakby wspólne.
Ostatnie zdanie zabrzmiało jak cios. Asja zamilkła na kilka sekund, przetwarzając to, co usłyszała.
— Wspólne? — powtórzyła powoli. — Roman, czy ty płacisz kredyt hipoteczny za to mieszkanie?
— Nie, ale…
— Opłacasz rachunki?
— Nie, ale przecież…
— Kupujesz produkty, chemię domową, płacisz za internet? Cokolwiek?
— Słuchaj, nie bądź taka formalna. Bliscy ludzie nie liczą groszy.
— Bliscy ludzie nie ogłaszają cudzej własności wspólną — powiedziała twardo Asja.
Roman podszedł do okna, a potem odwrócił się już ze złością na twarzy.
— Asja, dziwnie to wszystko rozeznajesz. Mieszkam u ciebie tymczasowo, pomagam jak mogę. A ty robisz z tego jakieś wyliczenia.
— Tymczasowo — to znaczy ile? Tydzień minął, potem kolejne dwa. Kiedy planujesz się wyprowadzić?
— Kiedy remont się skończy.
— A kiedy się skończy?
Roman zaczął się plątać, mówił coś o ekipie, o opóźnieniach z materiałami, o konieczności solidnej pracy. Asja słuchała i rozumiała jedno — konkretnego terminu nie ma i mieć nie będzie.
W jej wnętrzu narastało uczucie trudne do opisania. Nie gniew, nie żal — raczej chłodna zdecydowanie. Odeszła do przedpokoju, wyciągnęła z kieszeni pęk kluczy. Zdjęła z kółka zapasowy klucz od mieszkania i wróciła do kuchni.
— Roman — zawołała spokojnym głosem.
Mężczyzna odwrócił się. Asja podała mu klucz.
— Nie jesteśmy małżeństwem, nie mamy wspólnoty majątkowej — więc nie ma czego dzielić. Wyprowadź się.
Twarz Romana zmieniła się w sekundę. Z niedowierzania przeszedł w oburzenie.
— Co? Asja, zwariowałaś? Przecież wyjaśniłem ci sytuację z remontem. Nie mam dokąd pójść!
— To nie mój problem.
— Jak to nie twój? Przecież jesteśmy razem! Jesteśmy w związku!
— Spotykamy się w weekendy. To nie daje ci prawa zarządzać moim mieszkaniem.
— Ja niczym nie zarządzam! Mieszkam tymczasowo!
— Zachowujesz się jak właściciel. Przestawiasz moje rzeczy, krytykujesz moją kuchnię, zapraszasz krewnych. I najważniejsze — nazywasz moje mieszkanie wspólnym.
Roman zrobił krok w jej stronę, głos mu się podniósł.
— Asja, tak się nie robi! Ja już się przyzwyczaiłem, zadomowiłem! Mam tu rzeczy, plany!
— Jakie plany?
— No… jesteśmy razem. Jak para. To naturalne, że mieszkamy razem.
— Ja się na to nie zgadzałam. Prosiłeś o przeczekanie remontu.
— Ale rozwijamy się jako para!
— Rozwijamy się na mój koszt. W moim mieszkaniu. Za moje pieniądze.
Roman podniósł głos, zaczął mówić o niewdzięczności, o tym, że tak się ludzi nie traktuje. Asja nie odpowiadała — po prostu wzięła telefon i zaczęła szukać numeru dzielnicowego.
— Co ty robisz? — Roman zatrzymał się pośrodku kuchni.
— Dzwonię do dzielnicowego. W moim mieszkaniu przebywa osoba, która odmawia opuszczenia lokalu na żądanie właściciela.
— Asja, serio? Przecież możemy dogadać się po ludzku.
— Już się dogadałam. Dałam ci klucz i kazałam się wyprowadzić. Ale ty uważasz moją prośbę za fanaberię.
Roman rzucił się na kanapę, usiadł, skrzyżował ręce na piersi.
— Nigdzie nie pójdę. Jej fanaberia to nie powód do eksmisji. Najpierw niech udowodni, że nie mam prawa tu być.
Asja wybrała numer komisariatu i spokojnie podała adres.
— Dobry wieczór. W moim mieszkaniu znajduje się mężczyzna, który odmawia opuszczenia lokalu na żądanie właściciela. Proszę o interwencję dzielnicowego.
Odłożyła telefon i spojrzała na Romana. Ten siedział na kanapie, lecz pewności w jego postawie ubyło.
— Wiesz co, Asja, źle robisz. Naprawdę nie mam dziś dokąd pójść. Jutro się wyprowadzę, słowo.
— Dzisiaj. Teraz.
Po dwudziestu minutach rozległ się dzwonek do drzwi. Na progu stał młody dzielnicowy w mundurze, z teczką dokumentów w rękach.
— Dobry wieczór. Byłem wezwany w sprawie nielegalnego przebywania w mieszkaniu?
— Tak, proszę wejść — Asja odsunęła się na bok. — To moje mieszkanie, tu są dokumenty własności. A ten człowiek odmawia wyjścia.
Dzielnicowy uważnie przejrzał akt własności, paszport Asji, porównał dane.
— Rozumiem. A pan, młody człowieku, może okazać dokumenty potwierdzające prawo do zamieszkiwania w tym lokalu?
Roman wstał z kanapy, sięgnął do kieszeni po paszport.
— Ja… to trudno wyjaśnić. Jestem tu tymczasowo, w domu mam remont.
— Ma pan umowę najmu?
— Nie, przecież my… jesteśmy w związku.
— Tymczasowe zameldowanie?
— Też nie.
— Pisemna zgoda właścicielki na pobyt?
Roman spojrzał na Asję, potem na dzielnicowego.
— Wszystko było ustnie. Między bliskimi ludźmi.
Dzielnicowy kiwnął głową, coś zanotował.
— Jasne. Wyjaśniam bez emocji. Wspólne zamieszkiwanie bez oficjalnej rejestracji, bez meldunku, bez umowy — to nie jest prawo do lokalu, tylko pobyt tymczasowy na podstawie dobrej woli właściciela. Gdy tylko właściciel odwołuje zgodę, pobyt staje się nielegalny. Właściciel ma pełne prawo zażądać natychmiastowego opuszczenia mieszkania.
— A jeśli moje rzeczy tu zostały? — Roman wskazał na torbę sportową.
— Proszę je spakować i opuścić lokal. Natychmiast. Inaczej zostanie to uznane za samowolę.
W tym momencie zadzwonił telefon Romana. Na ekranie pojawiło się imię mamy.
— Halo, mamo — odezwał się Roman, patrząc na dzielnicowego.
— Romciu, jak tam u ciebie? Nie krzywdzi cię ta dziewucha?
— Mamo, tu jest trudna sytuacja…
Raisa Iwanowna mówiła tak głośno, że jej głos słyszeli wszyscy.
— Jak to trudna? Ona cię wyrzuciła? Niech teraz sama marznie! Rozpieszczona egoistka!
Asja wzięła telefon z rąk Romana.
— Raiso Iwanowno, tu Asja. Roman opuszcza moje mieszkanie na moje żądanie. I proszę się nie martwić — nie marzłam ani przed znajomością z państwa synem, ani teraz.
Rozłączyła się i oddała Romanowi telefon.
— Proszę się zbierać — powiedział dzielnicowy. — Czas minął.
Roman poszedł bez słowa pakować rzeczy. Wkładał do torby ubrania, kosmetyki, ładowarki. Ekspres do kawy zostawił na stole.
— To też zabierz — wskazała Asja urządzenie.
— Zostaw sobie, może ci się przyda — burknął Roman.
— Nie potrzebuję niczego twojego.
Roman wcisnął ekspres do plecaka, zasunął torbę. Wyniósł rzeczy do przedpokoju, założył kurtkę. Przy drzwiach odwrócił się.
— Asja, jeszcze tego pożałujesz. Byłem dla ciebie dobry.
— Dobry jest ten, kto pyta o zgodę, a nie deklaruje cudzą własność jako wspólną.
Roman rzucił klucz w ścianę i wyszedł. Asja zamknęła drzwi na wszystkie zamki, odwróciła się do dzielnicowego.
— Bardzo dziękuję. Jakie dokumenty trzeba sporządzić?
— Żadnych. Wszystko odbyło się zgodnie z prawem. Jeśli będzie próbował wracać bez zaproszenia — proszę dzwonić, sporządzimy protokół naruszenia.
Po wyjściu dzielnicowego Asja została sama. Cisza wydawała się nietypowa, ale przyjemna. Nikt nie komentował jej działań, nie przestawiał rzeczy, nie krytykował kolacji.
Nastawiła czajnik, włączyła ulubioną muzykę. W łazience nie było cudzych kosmetyków, przy drzwiach nie leżały męskie kapcie. Na stole w kuchni zwolniło się miejsce po ekspresie.
O dziesiątej wieczorem przyszedł SMS od Romana.
„Asja, żałujesz już, prawda? Możemy wszystko spokojnie omówić.”
Asja przeczytała i usunęła, nie odpowiadając.
Godzinę później kolejne.
„Zrozumiałem wszystko. Byłem nie w porządku. Spotkajmy się jutro?”
Usunęła, nie czytając do końca.
O wpół do dwunastej telefon znów zabrzęczał.
„Nie chcesz przecież zostać sama? Dobrze nam się żyło razem.”
Asja wyciszyła powiadomienia i poszła spać. W swoim łóżku, w swoim mieszkaniu, bez obcych głosów i obecności.
Rano wstała wcześnie, jak zwykle. Zaparzyła kawę w tygielku — okazało się, że jej własny sposób przygotowania smakuje o wiele lepiej niż maszynowy. Spokojnie się wyszykowała, nikt nie zajmował łazienki, nikt nie komentował wyboru ubrań.
W ciągu tygodnia wiadomości od Romana przychodziły codziennie. Asja ich nie czytała — usuwała od razu po zobaczeniu jego imienia. Stopniowo ich liczba malała.
W weekend zrobiła porządki w szafie, przywróciła rzeczy na ich miejsca. W najdalszym rogu znalazła zapomnianą koszulkę Romana — wyrzuciła ją do worka na śmieci. Kupiła nowy komplet pościeli, jasny i radosny, zupełnie nie taki, jaki wybrałby były współlokator.
W pracy dostała propozycję od dużego klienta — delegacja do innego miasta na dwa tygodnie. Dobre pieniądze, ciekawy projekt. Wcześniej Asja odmawiała długich wyjazdów, ale teraz zgodziła się od razu.
Po dziesięciu dniach, kiedy szykowała się do delegacji, przyszła kolejna wiadomość od Romana.
„Asja, możemy chociaż się spotkać? Porozmawiać normalnie?”
Tym razem postanowiła odpowiedzieć.
„Spotykaj się ze swoją mamą. Nie zamierzam urządzać taniego internatu na własny koszt.”
Po tej wiadomości Roman już nie pisał.
Asja spakowała walizkę, sprawdziła dokumenty do delegacji. W mieszkaniu panował porządek — jej porządek, bez cudzych rzeczy i cudzych roszczeń. Jutro rano samolot, nowy projekt, nowe możliwości.
Na parapecie stał kaktus, który koledzy podarowali jej na ostatnie urodziny. Niewymagająca roślina, niepotrzebująca stałej opieki. Dokładnie taka, jakiej potrzebuje zapracowana osoba.
Asja uśmiechnęła się, zgasiła światło i poszła spać. Jutro zaczyna się nowy etap — bez nieproszonych gości, obcych matek i roszczeń do jej własnego metrażu. Mieszkanie znowu stało się domem, a nie darmowym schroniskiem dla tych, którzy mylą gościnność z bezpłatnym kwaterunkiem.
