– Opróżnij dom nad morzem! Spędzimy tam Boże Narodzenie całą rodziną! – oznajmiła teściowa.
— Ty co, głucha jesteś? Trzeci raz dzwonię do drzwi! — głos Galiny Pietrowny przeciął wilgotne, pachnące tynkiem powietrze niczym szlifierka.
Marina stała na drabinie, ściskając w dłoni szpachelkę. Ręka jej zdrętwiała, palce pobielały od napięcia, a może od zimna — w domu było zaledwie szesnaście stopni. Powoli odwróciła głowę. W progu, na tle zasnutego chmurami szarego nieba, stała teściowa. W futrze z norek, które tutaj — wśród worków z cementem i obdrapanych ścian — wyglądało jak siodło na krowie. Za jej plecami dreptał Oleg, mąż Mariny, z poczuciem winy wtulony w ramiona, trzymając w rękach trzy ogromne torby w kratę i siatkę z mandarynkami.
— Dzień dobry również pani, Galino Pietrowno — powiedziała Marina. Głos jej zadrżał. Zeszła z drabiny, uważając, by nie nadepnąć na kawałki odbitych płytek. — Co panią tu sprowadza? Oleg mówił, że mieliście jechać do sanatorium.
Teściowa przekroczyła próg, z niesmakiem zaciskając usta na widok budowlanego pyłu pod nogami. Rozejrzała się.
— Jakie sanatorium, kiedy u syna takie rzeczy się dzieją? — Machnęła ręką w stronę Olega, który wciąż stał w drzwiach, niepewny, czy wejść. — Wchodźże, na co czekasz? Postaw te torby. Tam, na czyste. Boże, co za chlew… Marina, przez pół roku nie mogłaś tu zrobić porządku?
— To nie żaden chlew, tylko generalny remont — Marina starła ręce o stare dżinsy. Pył wżarł się w materiał na dobre. — Wymienialiśmy instalację. I wylewaliśmy posadzki od nowa. Przecież pani wie.
— Wiem, jak ty „wylewasz” — prychnęła teściowa, idąc w głąb jedynego w miarę nadającego się do życia pokoju, który służył Marinie za sypialnię, kuchnię i składzik narzędzi. — Dobra. Mało czasu. Podjęliśmy decyzję.
Odwróciła się, rozpinając futro. Pod nim miała odświętną sukienkę z lureksem, zupełnie niepasującą do tego lodowatego grobowca.
— Jaką decyzję? — Marina spojrzała na męża. Oleg usilnie studiował pęknięcie na suficie.
— Święta — oznajmiła uroczyście Galina Pietrowna. — Spędzamy je tutaj. Całą rodziną. Przyjedzie Zojeczka z dziećmi, przyjadą Smirnowowie, no i my z Olegiem. Powietrze morskie, dobre na oskrzela. Więc, Marina, zbieraj swoje wiadra. Zwolnij dom.
Marina zamrugała. W uszach jej zaszumiało, jak przy nagłej zmianie ciśnienia.
— W jakim sensie — „zwolnij”?
— W dosłownym, — teściowa podeszła do starej kanapy przykrytej folią malarską i z niesmakiem uniosła brzeg plastikowej osłony. — Zoeczka z dziećmi musi mieć gdzie spać. Smirnowom damy werandę, widziałam, że są tam już zamontowane okna z podwójną szybą. A nam z Olegiem przypadnie ten pokój.
Dla ciebie tu miejsca nie ma, sama rozumiesz. I po co ci? Przecież pracujesz, musisz być w mieście. A my tu odpoczniemy z tydzień, może dwa.
— Galino Pietrowno — Marina wzięła głęboki wdech, czując, jak wapienna pyłka zgrzyta jej na zębach. — Tu nie ma ogrzewania. Tylko ten jeden pokój ogrzewany jest konwektorem. Woda — według harmonogramu. Toaleta — na dworze, biochemiczna. Gdzie pani ciągnie Zoję z niemowlęciem? Do baraku budowlanego?
— Oj, nie dramatyzuj! — machnęła ręką teściowa. — Oleg powiedział, że kupiłaś kocioł. Drogi, niemiecki. No to włączysz.
Marina spojrzała na męża. Ten nagle z wielkim zainteresowaniem zaczął przeglądać zawartość siatki z mandarynkami.
— Oleg — powiedziała cicho. — Nie powiedziałeś jej?
— Czego nie powiedziałem? — burknął, nie podnosząc wzroku.
— Że kocioł stoi w kartonie. Że trzeba go podłączyć. Że gazownicy przyjadą dopiero po dziesiątym stycznia. Że mieszkam tu jak stróż, żeby materiały nie zniknęły, i grzeję się nagrzewnicą, która żre prąd jak szalona.
— No wiesz, Marin… — Oleg w końcu podniósł oczy. Spojrzenie miał uciekające, żałosne. — Mama bardzo chciała… Zoja ma problemy z mężem, potrzebuje odetchnąć. A morze… no, romantycznie, te sprawy. Mogłabyś na tydzień pojechać do swojej mamy? No co ci szkodzi?
— Co mi szkodzi? — Marina poczuła, jak w okolicach splotu słonecznego zaczyna w niej wrzeć ciężka, czarna złość. Nie histeryczna, lecz zimna, wyrachowana.
Podeszła do stołu zawalonego rachunkami i fakturami. Wzięła jedną kartkę, przypadkową.
— Ten dom — zaczęła powoli — kupiliśmy trzy lata temu. Jak szopę. Za moje premiowe i kredyt, który ja wzięłam na siebie. Oleg, przez trzy lata nie wbiłeś tu ani jednego gwoździa. Przyjeżdżałeś tylko kiełbasę na grillu jeść, kiedy ja wywoziłam gruz. A teraz — „opróżnij”?
— Nie zaczynaj! — zapiszczała Galina Pietrowna. — Znowu wytykasz pieniądze! Rodzina jest ważniejsza niż pieniądze! Zoeczce jest ciężko! Ona ma stres! A ty, egoistko, uczepiłaś się swoich ścian. Dom jest zapisany na Olega, zapomniałaś?
Marina znieruchomiała. Szpachelka, którą wciąż trzymała w lewej ręce, zadźwięczała o brzeg stołu.
— Na Olega? — powtórzyła. — Przecież umawialiśmy się, że to wspólna własność. W małżeństwie.
— Dokumenty są na niego — uśmiechnęła się triumfalnie teściowa, wyciągając z torby termos i zaczynając go po gospodarsku odkręcać. — Więc on jest właścicielem. A właściciel zaprasza gości. Koniec, Marino. Dość tej demagogii. Pakuj się. Autobus do miasta jest za godzinę. Oleg cię podrzuci na przystanek.
Marina patrzyła na nich. Na męża, który już zaczął wykładać z toreb jakieś wędliny, sery, pokrojone półprodukty, starając się nie patrzeć w jej stronę. Na teściową, która, podpierając się ręką w biodro, oceniała zakres prac porządkowych.
Oni wszystko ustalili. Bez niej. Za jej plecami.
— Oleg — zawołała. — Ty naprawdę mnie wyrzucasz? Z domu, który własnymi rękami…
— Marin, no nie rób dramy — skrzywił się, wyciągając butelkę koniaku. — Nikt cię nie wyrzuca. Po prostu… taki format. Rodzinny. Zoja się przy tobie krępuje, zawsze jesteś zgryźliwa, pouczasz ją. Daj nam pobyć swoją rodziną. Tydzień. Potem wrócisz, dokończysz swój remont.
„Swoją rodziną”.
Te słowa ugodziły mocniej niż lodowaty wiatr znad morza. Czyli ona — nie rodzina. Jest majstrem. Zaopatrzeniowcem. Portfelem. Sprzątaczką. Ale nie rodziną.
Marina podeszła do wieszaka, na którym wisiała jej kurtka — stara, poplamiona farbą. Zdjęła ją. Założyła czapkę.
— Zostaw klucze — rzuciła Galina Pietrowna, nie odwracając się. — I napisz na kartce, jak włączyć ten twój konwektor, żeby się nie spalili. I gdzie jest czysta pościel.
Marina włożyła rękę do kieszeni. Jej palce natrafiły na pęk kluczy. Ciężki, z brelokiem w kształcie domku, który kupiła w dniu podpisania aktu własności. Była wtedy szczęśliwa. Myślała: oto nasze gniazdo. Starzeć się będziemy nad morzem. Wnuki będziemy niańczyć.
Położyła klucze na brudnym, zakurzonym parapecie. Zadźwięczały głośno, jak strzał.
— Pościel jest w komodzie, w workach, żeby nie zawilgotniała — powiedziała równym, obcym głosem. — Jedzenie jest w lodówce, ale niewiele. Generator w szopie, benzyny starczy na dwie godziny, jeśli wyłączą prąd.
— No i dobrze — skinęła z aprobatą teściowa, nalewając sobie herbaty z termosu. — Potrafisz, kiedy chcesz. Idź już, bo spóźnisz się na autobus.
Marina wzięła swoją torbę — tę, z którą przyjechała na weekend. Były w niej tylko ubrania na zmianę, szczoteczka do zębów i laptop. Praca nie znika, nawet podczas remontu.
Wyszła na ganek. Wiatr natychmiast uderzył w twarz, rzucając garść ostrej, lodowej krupy. Morze huczało ciężko, groźnie, przewalając szare fale. Gdzieś w oddali, nad horyzontem, gromadziła się ciemność — nadchodził sztorm. Prawdziwy, zimowy sztorm, przed którym ostrzegały służby.
Nie czekała, aż Oleg wyjdzie, by ją podwieźć. Po prostu ruszyła w stronę furtki. Nogi grzęzły w mokrej glinie — ścieżka była jeszcze nieutwardzona.
— Marin! — zawołał Oleg z ganku. — Gdzie idziesz pieszo? Podwiozę cię!
Nie odwróciła się. Wyszła za bramę i z trudem zatrzasnęła ciężkie metalowe skrzydło. Zamek szczęknął.
Do przystanku były trzy kilometry. Wzdłuż pustej działkowej drogi, na której zimą nie świeciła ani jedna latarnia.
Marina szła i nie czuła zimna. W głowie miała pustkę i dudnienie. Nie było łez. Tylko dziwne, pulsujące uczucie, że czegoś zapomniała. Czegoś bardzo ważnego.
Przeszła już połowę drogi, gdy telefon zapiszczał w kieszeni. Przyszło powiadomienie z „Inteligentnego domu”.
„Uwaga! Spadek temperatury w obiegu 1 poniżej poziomu krytycznego. Ryzyko zamarznięcia systemu.”
Marina zatrzymała się. Wyjęła telefon. Ekran świecił w ciemności, oświetlając mokry asfalt pod stopami.
Przecież im nie powiedziała.
Nie powiedziała o „sekrecie” starego domu.
Dom stał na zboczu. A poprzedni właściciel, sprytny dziadek, zrobił nielegalne podłączenie do wodociągu — przez sąsiednią działkę, która od dziesięciu lat stała pusta. Rura biegła górą, tylko lekko przysypana ziemią. Marina wiedziała: w mrozy trzeba zostawiać kran w kuchni lekko odkręcony, żeby woda sączyła się cienką strużką. Inaczej chwyci. I to nie tak, że tylko zamarznie — rurę rozerwie gdzieś pod fundamentem, a woda pójdzie do piwnicy.
A w piwnicy…
Marina zesztywniała. W piwnicy leżały nie tylko stare graty. Tam, w suchym kącie, ułożyła kartony z rzeczami Zoi, które ta przywiozła „na przechowanie” miesiąc temu, kiedy rozwodziła się z pierwszym mężem. Futra, sprzęt, jakieś dokumenty w teczkach. Zoja prosiła: „Marin, schowaj, żeby ten drań tego nie wysądził”.
Jeśli rura pęknie, piwnica zaleje się w pół godziny.
Marina uniosła palec nad ekranem, żeby zadzwonić do Olega.
„Oleg, odkręćcie kran! Natychmiast!”
Palec drżał.
Przed oczami stanęła jej twarz teściowej: „Opróżnij dom. Ty nie rodzina”.
I Oleg, tchórzliwie wpatrzony w mandarynki.
Marina powoli opuściła rękę. Ekran zgasł.
Schowała telefon do kieszeni i ruszyła dalej, w stronę przystanku. Wiatr się wzmagał, zrywając z drzew ostatnie suche liście.
Ale to nie było wszystko.
Siedząc już w zimnym, trzęsącym się autobusie, Marina przypomniała sobie o teczce. O tej samej, niebieskiej teczce z dokumentami na dom, którą widziała w torbie teściowej. Dlaczego tam była? Dokumenty zawsze trzymali w sejfie, w mieszkaniu w mieście. Klucz do sejfu miał tylko Oleg.
Po co Galinie Pietrownie dokumenty na dom tutaj, na „wypoczynku”?
Marina wyjęła telefon, otworzyła aplikację banku. Nie to. Otworzyła portal państwowy. Zamówiła wypis z rejestru. Ekspresowy.
Autobus przedzierał się przez zamieć. Szyby zaparowały. Naprzeciwko siedziała jakaś babcia z wiadrem kiszonej kapusty, od której kwaśny zapach roznosił się po całym autobusie.
Telefon zapiszczał. Przyszedł wypis.
Marina otworzyła plik. Przewinęła na dół, do rubryki „Właściciel”.
I poczuła, jak zimny pot spływa jej po plecach.
Tam nie było imienia Olega.
Było napisane:
Data przeniesienia prawa: wczorajsza data. Podstawa: Umowa darowizny.
Telefon wypadł jej z ręki. Upadł na brudną gumową podłogę autobusu, ekranem do dołu.
Oni nie przyjechali tu tylko na Boże Narodzenie.
Oleg podarował dom swojej siostrze. Wczoraj. Potajemnie.
A ten cały „remont”, w który Marina wpakowała ostatnie trzysta tysięcy w zeszłym miesiącu, robiła już nie dla siebie. Robiła go dla Zojki.
Autobus gwałtownie zahamował, babcia z kapustą zachwiała się.
— Końcowy! — ryknął kierowca.
Marina podniosła telefon. Ekran pękł — cienka pajęczynka przeciągnęła się przez tekst wypisu.
Wysiadła. Miasto przywitało ją chlapiącym błotem i hałasem.
Była bez domu. Bez pieniędzy. Bez męża (bo czegoś takiego wybaczyć się nie da).
Ale w kieszeni, w wewnętrznej kieszeni kurtki, leżał mały pendrive. Marina wyczuła go palcami.
To nie był zwykły pendrive.
Tydzień temu, kiedy montowała system monitoringu (sama, żeby zaoszczędzić), założyła „pluskwy” nie tylko w domu. Założyła kamerę i mikrofon w samochodzie Olega. Tak po prostu, na próbę, testowała sprzęt. I zapomniała je zdjąć.
Weszła do całodobowej kawiarni i zamówiła najtańszą kawę. Ręce trzęsły jej się tak, że rozlała połowę na stół.
Otworzyła laptop. Wsunęła pendrive.
Znalazła nagrania z wczoraj.
Na filmie Oleg siedział w samochodzie z notariuszem.
— …matka nalega — mówił Oleg, nerwowo miętosząc kierownicę. — Mówi, że jeśli nie przepiszę na Zojkę, to powie Marinie o…
Marina podkręciła głośność. Szum silnika przeszkadzał. Założyła słuchawki, docisnęła je do uszu.
— …o Taganrogu — wyraźnie powiedział notariusz. — Oleg Dmitrijewicz, jest pan pewien? Jeśli pańska żona się dowie, że dziecko w Taganrogu to pańskie…
Marina nacisnęła pauzę.
Świat przestał istnieć. Dźwięki kawiarni, brzęk naczyń, muzyka — wszystko zniknęło.
Dziecko w Taganrogu.
Oleg ma drugą rodzinę. I teściowa o tym wiedziała. I szantażowała go, żeby odebrać dom dla Zojki.
Marina powoli zamknęła laptop.
Siedziała, patrząc w czarne okno, w którym odbijała się jej twarz — blada, z rozmazanym tuszem pod oczami, postarzała o dziesięć lat w ciągu godziny.
W torebce zawibrował telefon. Dzwoniła teściowa.
Marina spojrzała na ekran. „Kochana Mama Olega” — tak była zapisana.
Nie odebrała.
Zamiast tego otworzyła inną aplikację. Aplikację do zarządzania inteligentnym domem.
Status: „Połączenie ustanowione”.
Temperatura w domu: +16.
Wilgotność: 85%.
Czujnik zalania w piwnicy: „Suche”.
Na razie suche.
Marina przypomniała sobie, jak Zoja chwaliła się futrami. Jak teściowa nazywała ją „obsługą”. Jak Oleg chował wzrok.
Nacisnęła „Ustawienia”.
Opcja „Wentylacja”. Tryb „Zimowe wietrzenie”. (Otworzy wszystkie automatyczne lufciki w oknach).
Opcja „Ogrzewanie”. Tryb „Wył.”.
Opcja „Elektroniczny zamek bramy”. Tryb „Blokada. Otwieranie tylko kluczem głównym”. (Klucz główny miała w kieszeni).
Chcieli „morskiej świeżości”? To ją dostaną.
A za godzinę, kiedy dom wychłodzi się do zera, przyjdzie mróz. I rura pęknie.
Marina nacisnęła „Zastosuj”.
Na ekranie pojawił się komunikat: „Polecenie wykonane”.
Telefon znów zadzwonił. Tym razem Oleg.
Marina odebrała.
— Marin! — wrzasnął do słuchawki. — Co zrobiłaś?! Tu się okna same otworzyły! Zimno jak w lodówce! Nie możemy ich zamknąć, piloty nie działają! I bramę zablokowało, mama wyjść nie może! Marin, to ty?!
— Tak — powiedziała cicho.
— Zwariowałaś?! Natychmiast wszystko włącz! Zoja marznie!
— Oleg — przerwała mu. — A jaka tam pogoda w Taganrogu?
W słuchawce zapadła martwa cisza. Słychać było tylko wycie wiatru i wrzask teściowej: „Daj mi telefon, ja jej pokażę!”.
— Ty… o czym ty mówisz? — wychrypiał Oleg.
— O dziecku, Oleg. O twoim dziecku. Przekaż mamie, że dom jest już naprawdę Zojki. Niech korzysta. Razem z remontem. A ja…
Marina spojrzała na zegarek. 21:00.
— A ja jadę na policję. Złożyć zawiadomienie o oszustwie. I, tak przy okazji, Oleg… Dokumenty kredytowe, które wzięłam na remont, mam przy sobie. A dom już nie jest nasz. To znaczy, że to niecelowe wykorzystanie środków w małżeństwie. Ale to szczegół. Najważniejsze — wiem, gdzie trzymasz pieniądze „dla Taganrogu”. W garażu, w starej zimowej oponie. Zgadnij, gdzie są teraz klucze do garażu?
Rozłączyła się. I wyłączyła telefon.
Wstała, dopiła zimną, paskudną kawę.
Bitwa o dom się skończyła. Zaczęła się wojna o życie.
