— Urządziłaś tu strajk czy co? — zapytał mąż. — Mama sama sobie nie radzi, a ty siedzisz z telefonem!
Irina siedziała przy biurku w swoim pokoju i przeglądała makietę strony dla nowego klienta. Na ekranie laptopa migały kolorowe bloki, czcionki, ikonki. Od czterech lat pracowała zdalnie jako web designerka i przynosiło jej to całkiem niezły dochód. Zlecenia spływały bez przerwy, grafik układała sama, a taki tryb w pełni jej odpowiadał.
Drzwi do salonu się otworzyły i do mieszkania wszedł Dmitrij. Zdjął kurtkę, powiesił ją w szafie i poszedł do kuchni.
— Ira, jesteś w domu? — zawołał.
— Tak, pracuję! — odkrzyknęła, nie odrywając wzroku od monitora.
Dmitrij pojawił się w drzwiach jej pokoju, oparł się o futrynę:
— Słuchaj, muszę z tobą porozmawiać. Poważnie.
Irina oderwała się od ekranu i spojrzała na męża. Po jego twarzy było widać, że rozmowa nie będzie łatwa.
— Co się stało?
— Chodzi o mamę — Dmitrij potarł nasadę nosa. — W jej wiosce dom się kompletnie sypie. Dach przecieka, piec dymi, ściany zawilgły. Ona tej zimy tam na pewno nie przetrwa.
Irina się spięła. Już domyślała się, do czego zmierza.
— I co proponujesz?
— No… musimy ją do siebie wziąć. Przynajmniej na zimę — Dmitrij unikał spojrzenia żony. — Mamy trzy pokoje, miejsca starczy.
Irina odchyliła się na oparcie krzesła i skrzyżowała ręce na piersi. Walentynę Pietrownę widziała przez trzy lata małżeństwa zaledwie kilka razy, a każde spotkanie zostawiało po sobie nieprzyjemny posmak. Teściowa była władcza i kategoryczna, przekonana, że wie wszystko najlepiej.
— Dim, rozumiesz, że to skomplikuje nam życie?
— To moja mama, Ira. Nie mogę jej zostawić w rozwalającym się domu — w końcu spojrzał na żonę. — Proszę.
Irina ciężko westchnęła. Odmowa była niemożliwa — Dmitrij uznałby to za zdradę. Poza tym sama rozumiała, że zostawić starszą osobę w takich warunkach naprawdę nie można.
— Dobrze — zgodziła się. — Ale tylko na zimę. I niech nie wtrąca się w nasze sprawy.
— Oczywiście, oczywiście! Dziękuję, skarbie! — Dmitrij odetchnął z ulgą i pocałował ją w czubek głowy.
Mieszkanie faktycznie było trzypokojowe i należało do Iriny. Dostała je w spadku po babci pięć lat wcześniej, jeszcze zanim poznała Dmitrija. Po ślubie po prostu zamieszkali tu we dwoje. Dmitrij pracował jako menedżer w firmie budowlanej, zarabiał przeciętnie — na kredyt albo wynajem dużego mieszkania nie starczyłoby im pieniędzy.
Walentyna Pietrowna przyjechała po tygodniu. Dmitrij odebrał ją samochodem ze wsi i przywiózł z trzema ogromnymi walizkami i dwiema torbami.
— Dzień dobry, Walentyno Pietrowno — Irina przywitała teściową w przedpokoju i spróbowała wziąć jedną z walizek.
— Dzień dobry — odpowiedziała sucho tamta, omiatając mieszkanie oceniającym spojrzeniem. — To tutaj mam mieszkać?
— Tak, to pani pokój — Irina wskazała na dalszą sypialnię. — Wstawiliśmy tam łóżko, szafę, wszystko, co potrzebne.
Walentyna Pietrowna weszła do pokoju, rozejrzała się i skrzywiła:
— Trochę ciasno. No nic, przezimuję.
Zaczęła rozpakowywać walizki, a Irina wyszła do kuchni, czując lekką irytację. „Trochę ciasno” — pokój miał piętnaście metrów kwadratowych, jak na jedną osobę to więcej niż dość.
Pierwsze dni minęły względnie spokojnie. Walentyna Pietrowna urządzała się, rozkładała rzeczy, poznawała mieszkanie. Irina pracowała w swoim pokoju, Dmitrij jeździł do biura, teściowa zajmowała się swoim.
Ale już po tygodniu sytuacja się zmieniła. Walentyna Pietrowna poczuła się jak u siebie i postanowiła zaprowadzić porządki. Irina wróciła z kuchni z kubkiem kawy i zobaczyła, że na półkach w salonie wszystkie jej książki zostały poprzekładane.
— Walentyno Pietrowno, po co to? — zatrzymała się na środku pokoju z kubkiem w ręku.
— Jak to po co? Porządek robię — teściowa wycierała kurz z półki. — Miałaś tu chaos, książki stały pomieszane. Ułożyłam je według rozmiaru, teraz ładnie wygląda.
— Ale mnie było wygodnie tak, jak było…
— Wygodnie! — prychnęła Walentyna Pietrowna. — Dzisiejsza młodzież w ogóle nie rozumie, co to porządek. Zajrzałam też do kuchni — garnki stoją jak popadnie, kasze przesypane do jakichś słoików. Trzeba wszystko przerobić.
Irina zacisnęła wargi, ale przemilczała. Nie chciała się kłócić i nie było sensu robić awantury o książki. Wróciła do swojego pokoju i zamknęła drzwi.
Z dnia na dzień wtrącanie się teściowej narastało. Walentyna Pietrowna krytykowała, jak Irina gotuje zupę, mówiła, że w domu jest za mało czysto, że pranie trzeba robić częściej, a naczynia zmywać inaczej. Dmitrij zbywał skargi żony, powtarzając, że mama po prostu chce pomóc i nie warto zwracać uwagi.
Pewnego środowego poranka Irina siedziała przy komputerze i dopracowywała projekt landing page’a dla dużego klienta. Do deadline’u zostały dwa dni, pracy było jeszcze sporo. Skupiona przesuwała elementy na ekranie, gdy drzwi się otworzyły z impetem i do pokoju wpadła Walentyna Pietrowna.
— Irina, nie masz się czym zająć? — stanęła w progu z rękami na biodrach. — Idź do sklepu, trzeba produktów na obiad. Ziemniaki się skończyły, potrzebna cebula, marchew.
Irina odwróciła się:
— Walentyno Pietrowno, ja pracuję. Za pół godziny mam rozmowę z klientem.
— Pracujesz! — teściowa machnęła ręką z pogardą. — Siedzisz w internecie, przesuwasz obrazki. To nie jest praca. Ja w młodości harowałam w fabryce — to była praca!
— To mój zawód i zarabiam na tym pieniądze. Teraz nie mogę iść do sklepu.
— Nie możesz! A kto pójdzie? Ja mam w moim wieku latać po schodach? Kręgosłup mnie boli!
Irina nabrała powietrza w płuca, powstrzymując się, żeby nie odpyskować:
— Walentyno Pietrowno, później. Zwolnię około drugiej i pójdę.
Teściowa mruknęła coś niezadowolona i wyszła, głośno trzaskając drzwiami.
Następnego dnia historia się powtórzyła. Irina analizowała specyfikację techniczną od nowego klienta, kiedy Walentyna Pietrowna znów wpadła do pokoju:
— Irina, natychmiast idź mi pomagać w sprzątaniu! Sama nie dam rady, mieszkanie jest ogromne!
— Jestem w środku dnia pracy — Irina nawet się nie odwróciła, dalej patrząc w ekran.
— No właśnie mówię — obijasz się! Siedzisz w domu, a pożytku zero! Wstawaj i pomagaj!
— Ja. Pracuję — wysyczała Irina przez zęby.
— Praca! Prawdziwe kobiety prowadzą dom, a nie gapią się w komputer!
Tym razem Irina jednak nie wytrzymała:
— Walentyno Pietrowno, proszę przestać wpadać do mnie bez pukania! To mój pokój, moje miejsce pracy! Zarabiam pieniądze, które swoją drogą pozwalają pani tutaj mieszkać!
Teściowa nadęła się i wyszła, tupiąc głośno. Wieczorem, gdy Dmitrij wrócił z pracy, poskarżyła się synowi, że synowa ją obraziła. Dmitrij porozmawiał z Iriną, ale rozmowa była jałowa:
— Ira, po co tak ostro do mamy? To przecież starsza osoba.
— Dima, ona cały czas odrywa mnie od pracy! Mam deadline’y, zlecenia, odpowiedzialność!
— No i co? Nie możesz jej pomóc pięć minut?
— Pięć minut? Ona dziesięć razy dziennie mnie szarpie!
— Przesadzasz. Mama po prostu chce, żeby w domu był porządek.
Irina махnęła ręką i poszła do swojego pokoju. Kłócenie się nie miało sensu.
Kłótnie i napięcie w domu rosły z dnia na dzień. Walentyna Pietrowna zachowywała się jak gospodyni, Irina coraz bardziej zamykała się w sobie, a Dmitrij próbował trzymać się z boku, lecz niezmiennie stawał po stronie matki.
Nadeszła sobota. Irina miała ważne zlecenie — stronę firmową dla przedsiębiorstwa budowlanego. Musiała oddać ją do wieczora, inaczej straci klienta i pieniądze. Projekt był duży, trudny i wymagał pełnego skupienia.
Wstała o siódmej rano, wypiła kawę, zamknęła się w pokoju i usiadła do komputera. Godziny mijały niepostrzeżenie. Irina pracowała bez przerwy, nie wyszła na śniadanie, a telefon położyła obok, ekranem w dół, żeby nie przeszkadzał.
Koło południa prawie skończyła główne podstrony. Zostało dokończyć stopkę, sprawdzić responsywność na urządzeniach mobilnych i wgrać wszystko na serwer. Irina przeciągnęła się, rozmasowała kark i sięgnęła po telefon, żeby sprawdzić służbowe czaty. W tej chwili drzwi otworzyły się tak gwałtownie, że uderzyły o ścianę.
W progu stał Dmitrij — z czerwonymi policzkami i zaciśniętymi pięściami.
— Urządziłaś strajk czy co?! — ryknął. — Mama sama sobie nie radzi, a ty z telefonem!…
Irina powoli zablokowała ekran i odwróciła się do męża. Przez kilka sekund po prostu na niego patrzyła, nie wierząc w to, co usłyszała.
— Co ty powiedziałeś?
— Powiedziałem: dość obijania się! Mama od rana na nogach — gotuje obiad, sprząta! A ty tu siedzisz i klikasz w telefon!
Irina wstała z krzesła, a jej głos zabrzmiał chłodno i wyraźnie:
— Ja nie klikam w telefon. Ja pracuję. Piątą godzinę z rzędu pracuję nad pilnym projektem, który przynosi do tego domu pieniądze.
— Jaka praca?! — Dmitrij machnął ręką. — Siedzisz w internecie! Prawdziwa praca jest wtedy, kiedy chodzi się do biura, jak ja! A ty rozsiadłaś się w domu i jeszcze się stawiasz!
— Zarabiam tyle samo co ty! — Irina poczuła, jak w środku zaczyna w niej wrzeć. — Moje zlecenia opłacają rachunki, jedzenie, ubrania! Czy ty myślisz, że pieniądze same spadają z nieba?!
— Nie drzyj się na mnie! — wrzasnął Dmitrij. — Jesteś egoistką! Myślisz tylko o sobie! Rodzina nic dla ciebie nie znaczy!
— Rodzina?! Jaka rodzina?! — Irina zrobiła krok w jego stronę. — Twoja matka tu wszystkim kręci, poniża mnie, a ty ją wspierasz! To nie rodzina, to znęcanie się!
— Jesteś niewdzięczna! Mama stara się dla nas, chce pomóc!
— Ona nie pomaga, ona przeszkadza! Wtrąca się w moją pracę, w moje rzeczy, w moje życie!
Do pokoju weszła Walentyna Pietrowna, wycierając ręce kuchenną ściereczką:
— Co tu się dzieje? Dimoczko, wszystko w porządku?
— Mamo, to Irina urządziła awanturę — Dmitrij natychmiast przeszedł na skarżący ton.
— Tak jak myślałam! — Walentyna Pietrowna groźnie spojrzała na synową. — Brak szacunku dla starszych, brak szacunku dla męża! Ty w ogóle rozumiesz, jak trzeba się zachowywać? Żona ma wspierać męża, prowadzić dom, a nie siedzieć w komputerze!
Irina poczuła, jak coś w niej pęka. Wszystkie nagromadzone urazy, zmęczenie, irytacja — wszystko wylało się w jednej chwili:
— Dość! Wynocha oboje z mojego mieszkania!
Zapadła cisza. Dmitrij i Walentyna Pietrowna zastygli, wpatrując się w Irinę.
— Co ty…?! — pierwszy otrząsnął się Dmitrij.
— Powiedziałam: wynocha! — Irina mówiła spokojnie, ale twardo. — To moje mieszkanie. Moje! Ja tu jestem gospodynią i to ja decyduję, kto tu mieszka!
— Ira, oszalałaś?
— Nie, wreszcie oprzytomniałam! — wskazała drzwi. — Nie będę już dłużej znosić braku szacunku do mnie i do mojej pracy we własnym domu! Pakujcie się i wychodźcie!
— Irina, chyba nie mówisz poważnie? — Dmitrij próbował chwycić ją za rękę, ale ona ją odsunęła.
— Mówię jak najbardziej poważnie. Macie godzinę na spakowanie się.
— To moja matka! Ona nie ma dokąd pójść!
— Trzeba było o tym pomyśleć wcześniej, kiedy pouczała mnie, jak mam żyć w moim własnym mieszkaniu — Irina skrzyżowała ręce na piersi. — Godzina. Potem zadzwonię po policję i wyrzucę was siłą.
Walentyna Pietrowna rozłożyła ręce:
— Dimoczko! Słyszysz, co ona mówi?! Jak ona się do mnie odzywa?!
— Mamo, spokojnie… — Dmitrij spojrzał na matkę zdezorientowany.
— Jakie spokojnie?! Ona nas wyrzuca! Na ulicę!
— Nie na ulicę — poprawiła chłodno Irina. — Do tego samego domu na wsi, skąd przyjechaliście. Albo wynajmijcie mieszkanie i radźcie sobie, jak chcecie. Ale tutaj już nie mieszkacie.
Odwróciła się, weszła do swojego pokoju i zamknęła drzwi na klucz. Za ścianą rozległy się oburzone głosy, tupot, trzaskanie drzwiami. Irina usiadła przy komputerze, ale nie była w stanie pracować — ręce jej drżały.
Minęło jakieś dwadzieścia minut. Potem usłyszała, jak Dmitrij zaczął wynosić walizki. Walentyna Pietrowna lamentowała, pociągała nosem, ale pakowała rzeczy. Irina siedziała przy biurku i słuchała tych dźwięków z kamienną twarzą.
Jeszcze po czterdziestu minutach rozległo się pukanie do drzwi:
— Ira, otwórz.
Otworzyła. W progu stał Dmitrij z czerwonymi oczami.
— Naprawdę chcesz, żebym odszedł?
— Tak.
— Na zawsze?
— Tak.
Kiwnął głową, odwrócił się i poszedł do przedpokoju. Irina wyszła za nim. W korytarzu stały walizki i torby. Walentyna Pietrowna wkładała płaszcz, głośno pociągając nosem.
— Obyś miała z kim mieszkać! — rzuciła na pożegnanie. — Takie jak ty mężowie zostawiają!
Irina milczała. Dmitrij otworzył drzwi, wyniósł walizki na klatkę schodową, wrócił po matkę. Walentyna Pietrowna minęła synową z wysoko uniesioną głową.
Drzwi się zamknęły. Irina została sama.
Stała na środku mieszkania i słuchała ciszy. Żadnych głosów, żadnych pretensji, żadnych wtargnięć. Tylko ciche buczenie lodówki w kuchni.
Irina podeszła do okna i spojrzała w dół. Dmitrij z matką pakowali rzeczy do samochodu. Po kilku minutach odjechali.
Wróciła do swojego pokoju, usiadła przy komputerze i spojrzała na niedokończony projekt. Stopka, responsywność, wrzucenie na serwer. Roboty na trzy–cztery godziny.
Rozgrzała palce, przysunęła klawiaturę bliżej i zanurzyła się w pracy. Myśli stopniowo się uporządkowały, ręce przestały drżeć. Przesuwała elementy na ekranie, dobierała kolory, sprawdzała kod.
Nikt nie wpadał do pokoju z krzykiem. Nikt nie kazał jej natychmiast rzucać wszystkiego i biec do sklepu. Nikt nie oskarżał jej o egoizm i lenistwo.
Irina pracowała do dziesiątej wieczorem. Projekt był gotowy, wgrany na serwer, wysłany do klienta. Oparła się o oparcie krzesła i zamknęła oczy.
Tak, została sama. Bez męża, bez rodziny. Ale odzyskała kontrolę nad własnym życiem, nad własną przestrzenią. Nikt już nie będzie jej mówił, co ma robić we własnym domu.
Irina wstała, poszła do kuchni, zaparzyła herbatę. Usiadła przy stole i spojrzała przez okno. Miasto świeciło światłami, gdzieś daleko przejechał samochód.
Cisza. Spokój. Wolność.
Telefon milczał. Dmitrij nie dzwonił.
A Irinie było dobrze.
