„Rozwodzisz się? Świetnie! To płać sam”: żona wyszła, zostawiając męża sam na sam z długami i wściekłą rodziną
— Rozwodzimy się.
Maksym uderzył kieliszkiem tak mocno, że musujące wino chlusnęło na obrus. Goście zastygli, Tamara Iwanowna wypuściła z rąk widelec. Wiera kroiła synowi jabłko — drobno, na cząstki, patrząc na nóż.
— Maksym, co ty wygadujesz? — Tamara Iwanowna wyprostowała się i przesunęła dłonią po szwajcarskim zegarku na nadgarstku. — Mam jubileusz, goście siedzą przy stole.
— Mamo, wszystko jest okej. Zostawię jej mieszkanie, niech mieszka z małym. Nie jestem potworem. A ja przeprowadzam się do Kariny — ona przynajmniej żyje, nie jest robotem.
Siostra Oksana zachichotała, spodziewając się skandalu. Ale Wiera tylko wytarła nóż i złożyła serwetkę.
— Maksym, otwórz aplikację banku.
Zmarszczył brwi, sięgnął do kieszeni i rzucił telefon na stół.
— Proszę, patrz. Wszystko czyste, wypłata wpadła, pieniądze są.
Wiera wzięła telefon, spojrzała na saldo i skinęła głową.
— Widzę. Ale jutro rano zostanie pobrana rata. Kredyt hipoteczny plus ciężarówka. Nie starczy pieniędzy.
Maksym pobladł, wyrwał telefon z powrotem.
— Jaka jeszcze rata?
— Zegarek dla mamy. Ta biesiada. Prezent dla Oksany — wczoraj jej przelałeś. Przedwczoraj spłacałeś długi na karcie. Płatności nie zniknęły.
Tamara Iwanowna ścisnęła nadgarstek, jakby chowając zegarek. Oksana odłożyła widelec i wstała.
— Wiera, ty sobie żartujesz?
— Maksym szarpnął ramieniem, głos mu zadrżał. — Masz dobrą historię kredytową, weź to na dwa dni, oddam.
Wiera powoli pokręciła głową.
— Rozwodzisz się? Świetnie! To płać sam.
— Jak to?
— Normalnie. Jesteś wolnym mężczyzną. Mieszkanie twoje, decyzje twoje, Karina twoja. To płać sam. Moje dni wykręcania się i ratowania cię — skończyły się.
Maksym zerwał się, krzesło huknęło o podłogę. Miotał się po pokoju, po czym odwrócił do matki.
— Mamo, słyszysz? Ona jest żoną, ma obowiązek pomóc!
Wiera zwróciła się do Tamary Iwanowny, patrząc jej prosto w oczy.
— Zegarek jest ładny. Ale pojutrze jest kolejna rata — za pani samochód. Kredyt jest na Maksyma. Może pani oddać zegarek do sklepu, jeśli chce.
Tamara Iwanowna aż się wzdrygnęła i chwyciła nadgarstek obiema rękami.
— Co?! Maksym, nic mi nie mówiłeś!
— Mamo, to głupstwo, ogarnę! — Maksym krążył między stołem a oknem, twarz pokryły czerwone plamy. — Wiera, przestań!
Wiera wstała i podeszła do wieszaka. Przy drzwiach stała walizka — spakowana wcześniej. Maksym znieruchomiał.
— Ty… wcześniej?
— Po prostu liczyłam pieniądze, Maksym. Jestem księgową, to nie jest trudne. — Założyła płaszcz, zapięła guziki. — Pozew o rozwód składaj, kiedy chcesz. Alimenty na Denisa potrącą ci z pensji automatycznie, jedną czwartą. Plus kredyty. Policz, co ci zostanie na Karinę i białą wódeczkę.
Denis stał przy drzwiach z plecakiem na ramionach. Nie patrzył na ojca.
Tamara Iwanowna złapała syna za rękaw.
— Maksym, ty rozumiesz, że jutro wszystko pobiorą? Mam zegarek do lombardu? Samochód sprzedawać?
Oksana pochyliła się do przodu, głos jej stwardniał.
— Maks, dałeś mi wczoraj na paznokcie, ja już jestem zapisana! Oddaj chociaż to!
Maksym drgnął i wbił wzrok w Wierę.
— Nie możesz odejść! Masz obowiązek pomóc, jesteśmy rodziną!
Wiera odwróciła się w progu i spojrzała długo — ze zmęczonym spokojem.
— Rodzina, Maksym, jest wtedy, kiedy jest razem. Wybrałeś Karinę. To żyj z nią.
Drzwi zamknęły się cicho. Tamara Iwanowna szlochała, ściągając zegarek z nadgarstka, Oksana gorączkowo coś wystukiwała w telefonie. Maksym opadł na krzesło i ukrył twarz w dłoniach.
Rano Maksyma obudził telefon z banku. Zaspał, upiwszy się po wyjściu gości.
— Informujemy, że płatność nie została zrealizowana. Prosimy wpłacić kwotę w ciągu trzech dni, w przeciwnym razie zostaną naliczone odsetki karne.
Maksym usiadł i wpatrywał się w telefon. Przypomniał sobie — Wiera, walizka, Denis przy drzwiach, matka z zegarkiem. Wszystko wróciło naraz.
Zadzwonił do Wiery. Raz, drugi, trzeci. Nie odbierała. Napisał: „Wróć, pogadamy normalnie”. Potem: „Ty to na serio?”. Potem już tylko: „Wiera”. Przeczytane. Bez odpowiedzi.
Maksym cisnął telefonem i przeszedł się po mieszkaniu. Było puste — nie w sensie mebli, tylko obecności. Żadnego zapachu kremu na szafce, dziecięcych kapci przy drzwiach, tabletu pod ładowarką.
Telefon znów zadzwonił. Matka.
— Maksym, tak sobie pomyślałam — może pójdziesz z zegarkiem do lombardu? Albo poprosisz Karinę, skoro taka wesoła? Samochodu sprzedawać nie będę, jest mi potrzebny.
Milczał, ściskając telefon tak mocno, że zbielały mu knykcie.
— Słyszysz? Nakredytowałeś się, a teraz ja mam to odkręcać?…
— „Załatwię to…” — wykrztusił i rozłączył się.
Załatwię. Tylko jak? Alimenty, kredyty — po wszystkim starczy co najwyżej na bilet miesięczny. Karina? Wczoraj napisał jej, że potrzebuje pomocy z pieniędzmi. Zniknęła na parę godzin, potem odpisała coś niewyraźnego o trudnym okresie.
Do południa Maksym nie wytrzymał i pojechał do Kariny. Kupił kwiaty w kiosku — tanie chryzantemy, na nic innego nie było go stać.
Karina nie otworzyła od razu. Miała na sobie szlafrok, twarz bez makijażu, włosy w niedbałym koczku. Wyglądała na zmęczoną i wcale nie ucieszoną.
— Maksym, pisałam… nie spieszmy się.
— Po prostu chciałem się zobaczyć. — Wyciągnął kwiaty, ale ona ich nie wzięła, tylko skrzyżowała ręce na piersi.
— Słuchaj, ja nie jestem na to gotowa. Masz masę problemów — rozwód, kredyty, dziecko. Mnie to nie jest potrzebne. Mam trzydzieści dwa lata, chcę żyć lekko, a nie odgruzowywać cudze zawaliska.
— Wszystko rozwiążę, tylko daj mi czas!
Karina westchnęła i przetarła dłonią twarz. W jej oczach Maksym zobaczył coś, czego wcześniej nie dostrzegał — obojętność.
— Jesteś fajny, naprawdę. Ale ja potrzebuję faceta, który już wszystko poukładał, a nie takiego, który dopiero zamierza. Przepraszam.
Zamknęła drzwi. Delikatnie, prawie bezszelestnie — ale ostatecznie.
Maksym stał z kwiatami w rękach, patrząc na zamknięte drzwi. Po raz pierwszy od wielu lat to jego porzucono. Nie on odszedł, nie on zdecydował — jego wystawiono za drzwi jak zbędną rzecz.
Wieczorem w mieszkaniu znowu zadzwonił telefon. Tamara Iwanowna.
— Oddałam zegarek do lombardu. Dostałam jedną trzecią tego, ile kosztował. To pokryje jedną ratę. Jedną, Maksym. Reszta — to twoje problemy.
Rozłączyła się, nie czekając na odpowiedź. Minutę później napisała Oksana: „Bracie, mówię serio. Oddaj pieniądze za paznokcie. Sama ich potrzebuję”.
Maksym siedział na kanapie w pustym mieszkaniu i patrzył w sufit. Wiera nie odpowiadała, Karina zatrzasnęła drzwi, matka oddała jego prezent do lombardu, siostra żądała zwrotu groszy. Wszystko, co uważał za swoje — mieszkanie, wolność, nowe życie — zamieniło się w pułapkę.
Otworzył aplikację bankową i spojrzał na resztę. Po wszystkich ratach i alimentach zostawało mu mniej, niż kiedyś wydawał w weekend. Na benzynę, jedzenie, papierosy — i tyle. Żadnej Kariny, żadnego „lekkiego życia”.
Zadzwonił do Wiery jeszcze raz. Tym razem odebrała — po długich sygnałach, niemal tuż przed rozłączeniem.
— Słucham? — Jej głos był chłodny, obcy.
— Wiera, spotkajmy się. Zrozumiałem wszystko. Byłem idiotą. Wróć.
Pauza. Długa, ciężka.
— Nie.
— Jak to nie? Przecież przyznałem się do błędu!
— Maksym, ty się nie pomyliłeś. Ty wpadłeś. To dwie różne rzeczy.
Rozłączyła się. Maksym siedział, wpatrując się w zgaszony ekran, i po raz pierwszy od wielu lat poczuł, że sam siebie zagnał w róg. Swoimi decyzjami, swoją pewnością, że „jakoś się ułoży”.
Wiera siedziała z Denisem na kanapie u swojej mamy. Oglądali bajkę, syn już przysypiał, wtulony w jej ramię. Telefon leżał obok, ekranem do dołu, co jakiś czas wibrował — Maksym pisał, dzwonił, znów pisał.
— Mamo, a my teraz będziemy tu? — wymamrotał Denis sennie.
— Na razie tak. Potem znajdziemy swoje.
— A tata?
Wiera pogładziła go po głowie i przyciągnęła bliżej.
— Tata będzie się z tobą widywał, kiedy będzie chciał. Ale my z nim już nie jesteśmy razem.
Denis skinął głową i znów utkwił wzrok w telewizorze. Wiera wiedziała — jest mu ciężko, w środku wszystko mu się przewraca, ale milczy, nie chce jej martwić. I to bolało najbardziej — świadomość, że dziecko już uczy się przyjmować cios w milczeniu.
Telefon zawibrował ostatni raz. Wiera wzięła go, zerknęła na ekran: „Wiera, wszystko zrozumiałem. Przepraszam. Wróć”.
Przeczytała, zablokowała go i odłożyła telefon z powrotem. W kuchni u mamy pachniało zupą, za oknem zapadał zmrok, Denis pochrapywał obok. Wiera zamknęła oczy i wypuściła powietrze — długo, powoli, jakby wypuszczała z siebie wszystko, co zbierało się latami.
Maksym został tam — z kredytami, wściekłą matką, siostrą domagającą się zwrotu groszy i Kariną, która zamknęła drzwi. W mieszkaniu, które przestało być domem, a stało się klatką. A ona była tutaj — z synem, ze swoim spokojem. I po raz pierwszy od wielu lat ten spokój nie był maską, tylko prawdą.
