— Przestań się rządzić w moim mieszkaniu! Wziąłeś córkę — to się pakuj i wynoś stąd! — wyplułam z siebie.
Jana wchodziła po schodach, niosąc w rękach torbę z zakupami.
Dzień w pracy był ciężki — marzyła tylko o tym, żeby wrócić do domu, wziąć prysznic i paść na kanapę.
Otworzyła drzwi kluczem i znieruchomiała na progu.
Z kuchni dobiegały głosy. Igor i jego córka Ania. Jana cicho zdjęła buty i weszła do przedpokoju, przysłuchując się rozmowie.
— Tato, popatrz! — głos Ani dźwięczał z ekscytacji. — Takie balony można powiesić! A tu jest napisane, że można zamówić girlandę z moim imieniem!
— Ładnie — odezwał się Igor. — Aniu, a ile osób chcesz zaprosić?
— No… wszystkie koleżanki z klasy, to będzie dziesięć. Potem jeszcze Maszę z tańców, Dimę, sąsiadkę Polinę… Wyjdzie jakieś dwadzieścia osób!
Jana powoli weszła do kuchni i zatrzymała się w drzwiach. Ania siedziała przy stole, rozkładając przed sobą wydruki z jakimiś obrazkami.
Igor stał obok, oglądając zdjęcia dekoracji.
— Cześć — powiedziała Jana i postawiła torbę na podłodze.
— O, Jana! — Igor odwrócił się z uśmiechem. — Idealnie trafiłaś. Z Anią właśnie omawiamy jej urodziny. Pokaż Janie, Aniu, co wybrałaś.
Dziewczynka podała kobiecie plik kartek. Kolorowe balony, udekorowane stoły, torty z figurkami.
— Podoba mi się ten tort — Ania wskazała palcem zdjęcie trzypiętrowego tortu z różowymi kwiatami. — Ale tata mówi, że jest drogi. A ten jest tańszy, ale też ładny.
Jana w milczeniu przewracała kartki, czując, jak w środku zaczyna się gotować irytacja. Omawiają urodziny. W jej mieszkaniu. Nawet nie pytając jej o zdanie.
— Dwadzieścia osób to bardzo dużo — powiedziała, odkładając obrazki. — Gdzie wy zamierzacie ich wszystkich pomieścić?
— Jak to gdzie? — Igor wzruszył ramionami. — Tutaj. Mieszkanie jest duże, damy radę. Stoły można ustawić w salonie, jeszcze jeden w kuchni.
Ania przytaknęła energicznie.
— Tak! Tato, a czy można też postawić stolik w moim pokoju? Dla koleżanek, które będą się ze mną bawić?
— Oczywiście, słoneczko — Igor pogłaskał córkę po głowie.
Jana stała z założonymi na piersi rękami. Mąż nawet na nią nie spojrzał. Nie zapytał o zdanie. Po prostu zdecydował za nią.
— Tato, a gdzie powiesimy girlandę? — Ania zerwała się i pobiegła do salonu. — Tutaj, nad kanapą?
Igor poszedł za córką. Jana została w kuchni, zaciskając pięści. Z salonu dochodziły ich głosy — wesołe, podekscytowane. Planują święto w jej domu, nawet nie pomyślawszy, żeby ją zapytać.
Kobieta przeszła do salonu. Ania podskakiwała przy kanapie, pokazując rękami, jak powiesi ozdoby. Igor stał obok, kiwał głową i przytakiwał.
— A tutaj ustawimy stoły — dziewczynka wskazała środek pokoju. — Duży stół dla dorosłych i mały dla dzieci. Nie, czekaj! Może lepiej dwa stoły dla dzieci? Przecież wszyscy się przy jednym nie zmieścimy!
— Dobry pomysł — Igor przykucnął obok córki. — Czyli trzy stoły. Jeden dla rodziców, dwa dla dzieci. Mamy wystarczająco krzeseł?
— Trzeba będzie dokupić — Ania zamyśliła się. — Albo pożyczyć u babci.
Jana stała pod ścianą, patrząc na tę scenę. W środku aż ją skręcało. Ustawiają wyimaginowane stoły. W jej mieszkaniu. Planują, gdzie będą siedzieć goście. Nie pytając jej o nic.
— A jakie będą gry? — zapytał Igor, wstając i otrzepując kolana.
— Możemy zrobić tańce! — Ania zaklaskała w dłonie. — Tato, włącz muzykę, pokażę, jak będziemy tańczyć!
Mąż wyciągnął telefon i włączył jakąś piosenkę. Ania zaczęła tańczyć, pokazując ruchy. Igor śmiał się i ją zachęcał. Jana stała, zaciskając zęby. Każdy ich śmiech odbijał się bólem w jej skroniach.
— A będą konkursy? — zapytał Igor.
— Oczywiście! — dziewczynka zatrzymała się, ciężko oddychając. — Widziałam w internecie quest dla dzieci. Trzeba pochować wskazówki po całym mieszkaniu, a potem ich szukać. Tato, pomożesz je schować?
— Oczywiście — mąż objął córkę ramieniem.
Po całym mieszkaniu. Jana zamknęła oczy, licząc do dziesięciu. Nie wybuchnąć. Nie krzyczeć. Jeszcze nie.
— Dobrze, Aniu, musimy już iść — Igor spojrzał na zegarek. — Trzeba powiedzieć mamie o planach, żeby też była na bieżąco.
— Mamie? — Ania zmarszczyła brwi. — Po co?
— No wiesz, ona też będzie na imprezie. Trzeba ustalić, co przygotować, kto za co odpowiada.
Jana w milczeniu patrzyła, jak mąż szykuje córkę. Ania założyła kurtkę, wzięła plecak z obrazkami. Igor wyszedł, żeby odprowadzić dziewczynkę do samochodu. Kobieta została sama w mieszkaniu.
Przeszła się po salonie. Wyobraziła sobie stoły, dzieci, hałas, krzyki. Dwadzieścia osób. W jej domu.
W miejscu, które było dla niej azylem, przestrzenią, gdzie mogła odpocząć od całego świata.
A teraz jej prywatną przestrzeń chcą zamienić w miejsce dziecięcej imprezy.
Jana podeszła do okna i spojrzała na ulicę. Igor wsadzał Anię do samochodu, pomachał ręką i odjechał. Jedzie do Olgi, byłej żony, żeby omówić szczegóły. Oczywiście. Wszystkie decyzje zapadają bez Jany. Po prostu stawiają ją przed faktem dokonanym.
Kobieta usiadła na kanapie i oparła głowę na dłoniach. W środku narastało poczucie niesprawiedliwości.
Dlaczego nikt nie zapytał jej o zdanie? Dlaczego mąż uznał, że może rozporządzać jej mieszkaniem jak swoim?
Kiedy Igor wrócił, Jana siedziała w tym samym miejscu. Mąż wszedł do salonu, zdejmując kurtkę.
— Wszystko ustaliliśmy z Olgą — powiedział wesoło. — Zgodziła się pomóc w organizacji. Ona zamówi tort, a ja kupię dekoracje. Tobie zostanie tylko…
— Stop — Jana podniosła głowę. — Stop, Igor.
Mąż zamarł, patrząc na żonę.
— Co?
— Kto dał ci pozwolenie na urządzanie imprezy w moim mieszkaniu? — głos Jany był lodowaty.
— Jak to kto? — Igor zmarszczył brwi. — Jana, to przecież urodziny Ani. Oczywiście, że będziemy świętować w domu.
— W domu? — kobieta wstała.
— Igor, to nie jest twój dom. To jest moje mieszkanie, które kupiłam, zanim się pobraliśmy.
— No i co z tego? — mąż rozłożył ręce.
— Jesteśmy rodziną. Ania jest moją córką, chcę urządzić jej święto.
— Urządzaj — Jana zrobiła krok w jego stronę. — Ale nie tutaj. Wynajmij kawiarnię, salę bankietową, jakieś miejsce. Ale nie w moim mieszkaniu.
— Jana, o czym ty mówisz? — Igor spojrzał na nią z niedowierzaniem. — Po co wydawać pieniądze na wynajem, skoro można zrobić to w domu?
— To nie jest dom! — podniosła głos. — To jest moje mieszkanie! I nikt nie zapytał mnie o zgodę!
— Boże, jaka zgoda? — machnął ręką. — To sprawa rodzinna. Ania chce imprezę, ja chcę sprawić radość córce. Co, jesteś przeciwko?
— Jestem przeciwko temu, że wszystko postanowiliście beze mnie! — Jana niemal krzyczała. — Siedzieliście tu z Anią i planowaliście, gdzie postawić stoły, gdzie powiesić girlandy. Nawet mnie nie zapytaliście!
— Przecież nie odmówisz dziecku — Igor próbował złagodzić ton. — Ania tak bardzo chce tego święta.
— To jest twoja rodzina, Igor — powiedziała chłodno Jana. — Ale nie moja. Ania nie jest moją córką. Olga nie jest moją przyjaciółką. I ja nie mam obowiązku podporządkowywać się waszym zachciankom.
Mąż pobladł.
— Czyli odmawiasz?
— Tak — Jana skinęła głową. — Jestem kategorycznie przeciwko organizowaniu tej imprezy tutaj.
— Jana, nie możesz tak postąpić — Igor podszedł bliżej. — Ania już wszystko zaplanowała. Dogadaliśmy się z Olgą. Nie można teraz wszystkiego odwołać!
— Trzeba było zapytać wcześniej — kobieta skrzyżowała ręce na piersi. — Zanim zaczęliście planować.
— Myślałem, że to oczywiste! — podniósł głos. — Mieszkamy razem, jesteśmy rodziną!
— My z tobą jesteśmy rodziną — poprawiła go Jana. — Ale Ania mieszka z Olgą. I jeśli chcesz urządzić imprezę, zrób ją tam.
Igor odwrócił się i wyszedł z pokoju, trzaskając drzwiami. Jana została na środku salonu, oddychając szybko i nierówno.
Trzęsły jej się ręce. Ale w środku czuła, że ma rację. Niech się złości. Niech się obraża. Ale na naruszanie jej granic nie pozwoli.
Kolejne dni upłynęły w napiętej ciszy. Igor prawie nie rozmawiał z żoną. Wracał późno, wychodził wcześnie. Jana nie próbowała naprawiać kontaktu. Po prostu żyła swoim życiem, starając się nie myśleć o konflikcie.
Ale mąż nie ustępował. Wciąż omawiał przez telefon przyjęcie z Anią i Olgą. Jana słyszała urywki rozmów — o torcie, o dekoracjach, o gościach.
I za każdym razem, gdy Igor wspominał o mieszkaniu, kobieta zaciskała zęby.
Dzień przed urodzinami Jana wróciła z pracy wcześniej niż zwykle. Otworzyła drzwi i znieruchomiała. W przedpokoju stały kartony z balonami i girlandami.
Z salonu dobiegały głosy.
Kobieta weszła tam i zobaczyła Igora z Anią. Wnosili do pokoju składany stół, próbując rozstawić go na środku salonu.
— Tato, postawmy go tutaj — Ania wskazywała miejsce przy oknie. — A drugi stół obok.
— Właśnie — przytaknął Igor, rozkładając blat.
Jana stała w progu, nie wierząc własnym oczom. Przynieśli stoły. Przywieźli dekoracje. Przygotowywali się do przyjęcia. Mimo jej odmowy.
— Co tu się dzieje? — głos kobiety zabrzmiał cicho, ale twardo.
Igor i Ania odwrócili się. Mąż wyprostował się, puszczając stół.
— Cześć, Jana — powiedział ostrożnie Igor. — Przygotowujemy się do jutrzejszego przyjęcia.
— Do jakiego przyjęcia? — kobieta weszła do pokoju. — Przecież powiedziałam, że żadnego przyjęcia tutaj nie będzie!
— Jana, posłuchaj — mąż próbował mówić pojednawczo. — Ania tak na to czekała. Wszystko już zorganizowaliśmy. Teraz nie można tego odwołać.
— Ja nie mówiłam, żeby to odwoływać — Jana podeszła do stołu. — Mówiłam: nie tutaj. Ale postanowiliście mnie zignorować, tak?
— My po prostu pomyśleliśmy… — zaczął Igor.
— O czym wy w ogóle myśleliście?! — wybuchła kobieta. — Zupełnie się rozpanoszyliście! Wyraźnie powiedziałam: nie! A wy przytaszczyliście tu stoły, dekoracje i jutro chcecie zrobić tu jeden wielki bałagan!
Ania stała pod ścianą, z oczami pełnymi łez.
— Ciociu Jano, ja tak bardzo chciałam mieć przyjęcie… — głos dziewczynki drżał.
— To nie jest mój problem — Jana nawet nie spojrzała na dziecko. — Chciałaś przyjęcia — niech mama je zorganizuje. U siebie w domu.
— Jana! — Igor podniósł głos. — Ty w ogóle słyszysz, co mówisz? To jest dziecko!
— Słyszę — kobieta odwróciła się do męża. — Twoje dziecko. Z pierwszego małżeństwa. Które mieszka z inną kobietą. I ja nie mam obowiązku urządzać mu świąt ani znosić twojej byłej żony w swoim domu.
Ania pociągnęła nosem i wybiegła do przedpokoju. Igor rzucił się za córką.
— Aniu, poczekaj!
Jana słyszała, jak dziewczynka płacze w przedpokoju. Mąż coś do niej mówił, uspokajał ją. Kobieta stała w salonie, patrząc na ten cholerny stół. W środku wszystko w niej wrzało.
Igor wrócił. Jego twarz była czerwona ze złości.
— Zadowolona? — syknął. — Dziecko płacze przez ciebie!
— Nie — Jana pokręciła głową. — Przez ciebie. Bo nie usłyszałeś mojej odmowy. Bo uznałeś, że możesz robić w moim mieszkaniu, co tylko chcesz!
— To jest nasze mieszkanie! — mąż uderzył pięścią w stół. — Mieszkamy razem!
— Jesteśmy rodziną! — Igor podniósł głos. — W rodzinie nie powinno być „moje” i „twoje”!
— W rodzinie powinien być szacunek! — odparła Jana. — Powinieneś był mnie zapytać.
Porozmawiać ze mną. A nie stawiać mnie przed faktem dokonanym!
— Myślałem, że to oczywiste! — mąż rozłożył ręce. — To przecież urodziny dziecka!
— To nie jest moje dziecko! — wyrzuciła z siebie Jana. — Igor, masz córkę. I bardzo dobrze. Nie mam nic przeciwko temu, żebyś się z nią spotykał. Ale nie zmuszaj mnie do odgrywania roli macochy, która musi wszystko znosić!
— Czyli jesteś przeciwko Ani? — Igor zmrużył oczy.
— Jestem przeciwko łamaniu moich granic! — Jana niemal krzyczała. — Wniosłeś do mojego mieszkania stoły, dekoracje, jutro zamierzasz przyprowadzić tu dwadzieścia osób! I wszystko to bez mojej zgody!
Mąż milczał, patrząc w podłogę.
— Wynoś się — powiedziała Jana cicho, ale stanowczo. — Natychmiast. Zabierz córkę i wyjdź.
— Jana, porozmawiajmy spokojnie… — Igor próbował łagodnie.
— Nie — pokręciła głową. — Nie chcę już rozmawiać. Chcę, żebyście wyszli z mojego mieszkania.
— A co potem? — mąż skrzyżował ręce. — Rozwiedziemy się?
— Tak — Jana skinęła głową bez wahania. — Złożę pozew o rozwód. Bo nie chcę żyć z człowiekiem, który mnie nie szanuje.
Igor zamarł, jakby nie wierzył w to, co usłyszał.
— Mówisz poważnie?
— Jak najbardziej — Jana podeszła do drzwi i otworzyła je na oścież. — Wyjdź.
Mąż postoił jeszcze chwilę, po czym powoli poszedł do przedpokoju. Ania siedziała na podłodze, obejmując kolana. Igor wziął córkę za rękę.
— Chodź, Aniu.
Dziewczynka podniosła się, pociągając nosem. Igor założył kurtkę i pomógł córce się ubrać. Jana stała przy drzwiach, trzymając za klamkę. Mąż wyszedł na klatkę schodową, a Ania poszła za ojcem.
Drzwi się zamknęły. Jana przekręciła klucz i oparła się plecami o futrynę. Oddychała szybko, ręce jej drżały. Cisza otuliła mieszkanie. Kobieta powoli przeszła do salonu.
Stół stał na środku pokoju, na wpół rozłożony. Przy ścianie leżały porozrzucane kartony z balonami. Jana podeszła, wzięła jedno pudełko i wyniosła je do przedpokoju. Potem drugie.
Trzecie. Stół złożyła i odstawiła pod ścianę. Wszystko, co przyniósł Igor, zebrała w jedną stertę przy drzwiach wejściowych.
Kiedy w salonie nie zostało już ani śladu przygotowań do przyjęcia, wróciła i opadła na kanapę. Rozejrzała się. Mieszkanie znów było jej. Tylko jej. Bez cudzych rzeczy, bez planów narzucanych bez pytania.
Jana oparła się o oparcie kanapy i zamknęła oczy. W środku kłębiła się dziwna mieszanina uczuć. Złość — na Igora, który jej nie usłyszał. Ulga — że wreszcie obroniła swoje granice. Smutek — że tak to się wszystko skończyło.
Nie było jednak żalu. Kobieta wiedziała, że gdyby teraz ustąpiła, wszystko powtarzałoby się wciąż od nowa. Igor decydowałby o wszystkim sam, a Jana jedynie podporządkowywałaby się jego decyzjom.
Jej zdanie byłoby ignorowane, jej komfort — lekceważony. Nie. Lepiej być samej, ale na własnych zasadach.
Telefon zawibrował. Wiadomość od Igora: „Jutro przyjedziemy po rzeczy”.
Jana skasowała rozmowę, nie odpisując. Wstała z kanapy i poszła do kuchni. Wyjęła z lodówki wodę mineralną i usiadła przy oknie. Za oknem zapadał zmrok, zapalały się latarnie.
Gdzieś tam jechał Igor z Anią — pewnie wiózł córkę do Olgi. Będą się skarżyć na złą macochę, która zepsuła przyjęcie.
Niech. Jana nie zamierzała się już tłumaczyć. Nie zamierzała być wygodna. Obroniła swoją przestrzeń i swoje granice. A jeśli do tego trzeba było zniszczyć małżeństwo — to znaczy, że od początku było ono zbudowane na złych fundamentach.
Kobieta poszła do łazienki. Odkręciła gorącą wodę, dodała piany. Położyła się w wannie i zamknęła oczy. Po raz pierwszy od dawna czuła spokój.
Nikt nie wtargnie bez zapowiedzi. Nikt nie będzie niczego planował bez jej zgody. Nikt nie naruszy jej spokoju.
Mieszkanie i życie należały teraz tylko do niej. Przed nią była niepewność, być może samotność. Ale to będzie uczciwe życie. Bez kompromisów, które niszczą od środka. Bez ciągłego napięcia i oczekiwania na kolejne naruszenie granic.
Jana uśmiechnęła się, patrząc w sufit. Tak, będzie trudno. Rozwód, papierologia, możliwe roszczenia. Ale to wszystko da się przejść.
Najważniejsze było to, że znów czuła się panią własnego życia. A to było warte więcej niż jakiekolwiek kompromisy.
